“Coin thủ” đón “gió Xuân”

Trước thềm năm mới Bính Ngọ 2026, một luồng gió pháp lý mát lành đang thổi vào thị trường tiền số Việt Nam, hứa hẹn mở ra một kỷ nguyên đầu tư an toàn và minh bạch hơn với kênh tài sản này.

Chuyện buồn năm cũ

Hẹn gặp anh Sơn, kỹ sư công nghệ tại Hà Nội vào một chiều cuối năm để “tám chuyện” đầu tư crypto, sự trầm tư thay cho vẻ hồ hởi trong lần gặp trước. Tổng kết lại năm Ất Tỵ 2025, anh nói: “Nếu không tham thì tài khoản đã “hóa rồng”, chứ chẳng phải lẹt đẹt như con rắn nước hiện tại”.

Nỗi niềm của anh Sơn cũng là nỗi niềm chung của nhiều nhà đầu tư tiền kỹ thuật số trong năm qua. Bitcoin - “anh cả” trong làng crypto, từng được ví là “vàng kỹ thuật số” đã có một năm 2025 biến động mạnh.

Giá Bitcoin đã lập đỉnh lịch sử ở mức 126.000 USD/coin vào tháng 10/2025. Lúc đó, tài khoản anh Sơn lãi lớn, nhưng vì tâm lý muốn đợi giá lên tròn 150.000 USD/coin mới chốt, anh đã không kịp trở tay khi thị trường quay xe.

Ngày 10/10/2025 trở thành “ngày đen tối” của đồng tiền này, với đợt bán tháo ồ ạt, khiến Bitcoin mất 30% giá trị từ đỉnh, rơi xuống dưới mốc 90.000 USD/coin và kết thúc năm với mức mất giá 6% so với đầu năm. Con số 6% nghe có vẻ nhỏ, nhưng biên độ dao động cực lớn trong năm đã khiến những người “đu đỉnh” như anh Sơn từ lãi thành lỗ nặng.

Nhưng nỗi đau mất giá chưa thấm vào đâu so với cú sốc bị lừa đảo trên thị trường crypto. Anh Sơn kể lại trải nghiệm nhớ đời khi tìm kiếm thông tin một đồng tiền số trên Google.

Anh tìm tên sàn giao dịch phi tập trung (DEX) - nơi người dùng giao dịch trực tiếp với nhau và bấm vào kết quả đầu tiên có chữ “Được tài trợ”. Giao diện trang web giả mạo này y hệt trang thật.

Khi anh dán mã hợp đồng của đồng coin vào để kiểm tra thì không ra kết quả, web yêu cầu kết nối ví điện tử và anh đã làm theo. Điều lạ lùng là sau khi ký xác nhận mạng Polygon, hệ thống lại đòi chuyển sang mạng Ethereum rồi liên tục hiện cửa sổ đòi ký các mạng khác.

Nghi ngờ, anh tắt web đi kiểm tra lại thì toàn bộ tiền trong ví đã “bốc hơi” từ vài phút trước. Hóa ra, anh đã truy cập vào một trang web giả mạo có tên miền gần giống trang thật và hành động ký xác nhận kia chẳng khác nào việc anh ký khống vào tờ séc rồi đưa cho kẻ gian.

Ở trong thị trường crypto đã lâu, anh Sơn bàng hoàng, không tin rằng đến một ngày mình lại dính vào một cái bẫy lừa đảo sơ đẳng như vậy.

Sau cú vấp ngã, anh tâm sự rằng, khi coi đây là nghề kiếm cơm, anh chỉ mong Việt Nam sớm có một sàn giao dịch tài sản mã hóa chính thống, được pháp luật bảo vệ để những người như anh không còn nơm nớp lo sợ bị hack tài khoản, hay lừa đảo mỗi khi click chuột.

Kỳ vọng một mùa Xuân mới mát lành hơn

Mong mỏi của anh Sơn và hàng triệu nhà đầu tư Việt đang được đáp ứng. Ngay những ngày đầu tiên của năm 2026, thị trường đón nhận những tin vui dồn dập, báo hiệu một sự chuyển mình mạnh mẽ.

Đầu tiên, Luật Công nghiệp công nghệ số - văn bản pháp lý đầu tiên thừa nhận tài sản số, tài sản mã hóa - chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.

Tiếp nối cột mốc đó, Bộ Tài chính bắt đầu tiếp nhận hồ sơ cấp phép thí điểm cho các sàn giao dịch tài sản mã hóa từ ngày 20/1/2026.

Theo Quyết định số 96/QĐ-BTC, quy trình này được thiết kế cực kỳ chặt chẽ nhưng minh bạch. Doanh nghiệp nộp hồ sơ sẽ chờ khoảng 20 ngày để được chấp thuận về mặt chủ trương, sau đó cơ quan chức năng gồm Bộ Tài chính, Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước sẽ dành khoảng 30 ngày để kiểm tra thực tế cơ sở vật chất, hệ thống kỹ thuật trước khi chính thức cấp giấy phép.

Như vậy, về lý thuyết, ngay trong năm nay, Việt Nam sẽ có những sàn giao dịch tài sản mã hóa hợp pháp đầu tiên đi vào hoạt động.

Ông Tô Trần Hoà - Phó trưởng ban Phát triển thị trường chứng khoán, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, cơ quan quản lý đang hướng tới mục tiêu kép là vừa khuyến khích đổi mới sáng tạo, vừa kiểm soát chặt rủi ro trên thị trường tài sản mã hóa. Vấn đề minh bạch được xem là trọng tâm trong quản lý.

Các doanh nghiệp tham gia thị trường tài sản mã hóa phải tuân thủ chế độ công bố thông tin, báo cáo định kỳ và chịu sự giám sát chặt chẽ. Các quy định về lưu ký, tư vấn phát hành, bảo đảm giá trị tài sản và an ninh mạng được thiết kế chi tiết, tạo nền tảng để thị trường vận hành an toàn, tránh rủi ro gian lận và rửa tiền.

Bởi vậy, cơ chế thí điểm hướng đến việc lựa chọn những doanh nghiệp có cam kết rõ ràng và nguồn lực đủ mạnh, đủ năng lực đầu tư vào hệ thống công nghệ đảm bảo an ninh, an toàn, bảo mật và đáp ứng tiêu chuẩn cấp độ 4.

Trong giai đoạn thí điểm, cơ quan quản lý sẽ tập trung giám sát các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa - những đơn vị đóng vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp phát hành và nhà đầu tư. Mô hình này được đánh giá là phù hợp để vừa thử nghiệm mô hình mới, vừa hạn chế rủi ro hệ thống, đồng thời tích lũy kinh nghiệm thực tiễn cho giai đoạn hoàn thiện khung pháp lý sau này.

Cơ quan quản lý định hướng áp dụng nguyên tắc “quản lý cân bằng” - vừa khuyến khích đổi mới, vừa đảm bảo kiểm soát chặt chẽ. Mục tiêu là hình thành một thị trường tài sản mã hóa minh bạch, hiệu quả, bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư và đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế số quốc gia.

Bên cạnh đó, một nhiệm vụ quan trọng khác là đào tạo và tuyên truyền cho công chúng đầu tư. Đây là một thị trường mới, tiềm ẩn nhiều rủi ro, nên công tác truyền thông, nâng cao nhận thức là rất cần thiết để giúp thị trường phát triển lành mạnh, minh bạch và an toàn.

Về bảo vệ nhà đầu tư, cơ quan quản lý yêu cầu các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa phải kiểm soát, xác minh danh tính nhà đầu tư. Đồng thời, các tổ chức phát hành và cung cấp dịch vụ phải công bố thông tin đầy đủ, rõ ràng, giúp nhà đầu tư dễ dàng tiếp cận. Cơ quan quản lý nhờ đó có thể giám sát, quản lý hiệu quả, phát hiện và xử lý kịp thời các vi phạm, đảm bảo an toàn cho thị trường.

Một điểm thú vị trong quy chế thí điểm là sự phân loại nhà đầu tư rất rạch ròi. Trong khi nhà đầu tư trong nước phải là người có kinh nghiệm và đã có tài khoản nước ngoài mới được giao dịch các đồng tiền số cơ bản như Bitcoin hay Ethereum, thì nhà đầu tư nước ngoài mới được phép giao dịch các loại tài sản mã hóa dựa trên tài sản thực (RWA) do doanh nghiệp Việt phát hành.

Dù cánh cửa đã mở, nhưng các chuyên gia cũng cảnh báo nhà đầu tư không nên mang tâm lý “đánh bạc” vào thị trường mới này. Ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA) nhận định rằng, thị trường tài chính sẽ đón nhận kênh đầu tư mới rất tích cực, tuy nhiên, đừng kỳ vọng thanh khoản hay sức mua bán sẽ bùng nổ hàng tỷ USD mỗi ngày như chứng khoán ngay lập tức. Các quy định phòng chống rửa tiền và giám sát nghiêm ngặt sẽ khiến dòng tiền vào thị trường ở giai đoạn đầu chậm nhưng chắc.

Ông Trung cũng khuyến nghị các nhà đầu tư trước khi bước vào thị trường tài sản mã hóa nên được trang bị kiến thức đầy đủ, cần ý thức rõ trách nhiệm tự đánh giá, tự chịu rủi ro, cũng như tuân thủ đầy đủ các quy định liên quan đến giao dịch, thuế, phí và xử phạt. Cùng với đó, tài sản mã hóa có đặc trưng biến động lớn, rủi ro cao nên người tham gia cần có sự phân bổ đầu tư một cách thận trọng, hạn chế hơn so với các kênh đầu tư truyền thống.

Năm 2026 đã đến, mang theo hy vọng về một thị trường tài sản mã hóa Việt Nam “sạch” hơn, an toàn hơn. Chuyện buồn năm cũ của anh Sơn hy vọng sẽ khép lại, nhường chỗ cho những khoản đầu tư thông minh và được pháp luật bảo hộ trong năm mới.