Học phân tích thị trường từ Stockcharts (Bài 369): Chỉ số định hướng trung bình ADX (phần iii)

Tóm tắt bài trước:

• Chỉ số định hướng trung bình ( ADX), chỉ báo định hướng âm (-DI) và chỉ báo định hướng dương (+DI) đại diện cho một nhóm các chỉ báo chuyển động định hướng tạo thành một hệ thống giao dịch được phát triển bởi Welles Wilder. Mặc dù Wilder thiết kế Hệ thống Chuyển động Định hướng của mình để sử dụng cho thị trường hàng hóa, nhưng các chỉ báo này cũng có thể được áp dụng cho thị trường cổ phiếu cũng như các thị trường khác. Chuyển động định hướng tích cực và tiêu cực tạo thành xương sống của Hệ thống Chuyển động Định hướng. Wilder xác định chuyển động định hướng bằng cách so sánh chênh lệch giữa hai mức thấp liên tiếp với sự khác biệt giữa các mức cao tương ứng của chúng. Chỉ báo định hướng dương (+DI) và chỉ báo định hướng âm (-DI) được suy ra từ các giá trị trung bình được làm mịn của những sự chênh lệch này và đo lường xu hướng theo thời gian. Hai chỉ báo này thường được gọi chung là Chỉ báo Chuyển động Định hướng (DMI). Chỉ số định hướng trung bình ( ADX) lại được suy ra từ các giá trị trung bình được làm mịn của sự chênh lệch giữa +DI và -DI; nó đo lường sức mạnh của xu hướng (bất kể hướng nào) theo thời gian. Bằng cách sử dụng ba chỉ báo này cùng nhau, các nhà phân tích biểu đồ có thể xác định hướng và sức mạnh của xu hướng. Wilder đã giới thiệu các chỉ báo Chuyển động Định hướng trong cuốn sách năm 1978 của ông, "Những Khái niệm Mới trong Hệ thống Giao dịch sử dụng Phân tích Kỹ thuật". Cuốn sách này cũng bao gồm chi tiết về Chỉ số Phạm vi Thực Trung bình (ATR), hệ thống Parabolic SAR và Chỉ số Sức mạnh Tương đối (RSI). Mặc dù được phát triển trước thời đại máy tính, các chỉ báo của Wilder cực kỳ chi tiết trong cách tính toán và đã được kiểm chứng qua thời gian.
• Chuyển động định hướng được tính bằng cách so sánh sự khác biệt giữa hai mức thấp liên tiếp với sự khác biệt giữa các mức cao tương ứng của chúng. Chuyển động định hướng là dương (plus) khi mức cao hiện tại trừ đi mức cao trước đó lớn hơn mức thấp trước đó trừ đi mức thấp hiện tại. Cái gọi là Chuyển động Định hướng Dương (+DM) này sau đó bằng mức cao hiện tại trừ đi mức cao trước đó, với điều kiện nó là dương. Giá trị âm sẽ được nhập là 0. Chuyển động định hướng là âm (minus) khi mức thấp trước đó trừ đi mức thấp hiện tại lớn hơn mức cao hiện tại trừ đi mức cao trước đó. Chỉ số chuyển động theo hướng âm (-DM) bằng mức thấp trước đó trừ đi mức thấp hiện tại, với điều kiện giá trị này dương. Giá trị âm sẽ được nhập là 0.
• Các bước tính toán cho ADX, Chỉ báo định hướng dương (+DI) và Chỉ báo định hướng âm (-DI) dựa trên các giá trị Chuyển động định hướng dương (+DM) và Chuyển động định hướng âm (-DM) đã được nhắc đến trong bài trước, cũng như Khoảng biến động thực trung bình (Average True Range) đã được nói đến trong bài trước. Các phiên bản được làm mịn của +DM và -DM được chia cho phiên bản được làm mịn của Khoảng biến động thực trung bình để phản ánh biên độ thực của chuyển động. Ví dụ tính toán bên dưới dựa trên cài đặt chỉ báo 14 kỳ, theo khuyến nghị của Wilder:
  Bước 1: Tính toán Khoảng biến động thực (TR), Chuyển động định hướng dương (+DM) và Chuyển động định hướng âm (-DM) cho mỗi kỳ.
  Bước 2: Làm mịn các giá trị định kỳ này bằng kỹ thuật làm mịn của Wilder. Các kỹ thuật này được giải thích chi tiết trong phần tiếp theo.
  Bước 3: Chia Chuyển động định hướng dương (+DM) được làm mịn trong 14 ngày cho phạm vi biến động thực tế (True Range) được làm mịn trong 14 ngày để tìm chỉ báo định hướng dương (+DI14) trong 14 ngày. Nhân với 100 để dịch chuyển dấu thập phân hai vị trí. +DI14 này là đường chỉ báo định hướng dương (+DI) màu xanh lá cây được vẽ cùng với đường ADX.
  Bước 4: Chia Chuyển động định hướng âm (-DM) được làm mịn trong 14 ngày cho phạm vi biến động thực tế (True Range) được làm mịn trong 14 ngày để tìm chỉ báo định hướng âm (-DI14) trong 14 ngày. Nhân với 100 để dịch chuyển dấu thập phân hai vị trí. -DI14 này là đường chỉ báo định hướng tiêu âm (-DI) màu đỏ được vẽ cùng với đường ADX.
  Bước 5: Chỉ số chuyển động theo hướng (DX) bằng giá trị tuyệt đối của +DI14 trừ đi -DI14 chia cho tổng của +DI14 và -DI14. Nhân kết quả với 100 để dịch chuyển dấu thập phân hai vị trí.
  Bước 6: Sau tất cả các bước này, đã đến lúc tính toán đường Chỉ số Định hướng Trung bình ( ADX). Giá trị ADX đầu tiên chỉ đơn giản là giá trị trung bình 14 ngày của DX. Các giá trị ADX tiếp theo được làm mịn bằng cách nhân giá trị ADX 14 ngày trước đó với 13, cộng với giá trị DX gần nhất và chia tổng này cho 14.

Các Kỹ Thuật Làm Mịn của Wilder

Điều quan trọng là phải hiểu tác động của tất cả các kỹ thuật làm mịn liên quan đến các phép tính ADX, +DI và -DI. Do các kỹ thuật làm mịn của Wilder, có thể cần khoảng 150 kỳ dữ liệu để có được giá trị ADX thực sự. Wilder sử dụng các kỹ thuật làm mịn tương tự với các phép tính RSI và Average True Range của ông. Giá trị ADX chỉ sử dụng 30 kỳ dữ liệu lịch sử sẽ không khớp với giá trị ADX sử dụng 150 kỳ dữ liệu lịch sử. Giá trị ADX với 150 ngày dữ liệu trở lên sẽ vẫn nhất quán.

Kỹ thuật đầu tiên được sử dụng để làm mịn các giá trị +DM1, -DM1 và TR1 của mỗi kỳ trong 14 kỳ. Cũng như với trung bình động hàm mũ, phép tính phải bắt đầu từ đâu đó, vì vậy giá trị đầu tiên chỉ đơn giản là tổng của 14 kỳ đầu tiên. Như hình dưới đây, quá trình làm mịn bắt đầu với phép tính 14 kỳ thứ hai và tiếp tục cho đến hết.

TR14 đầu tiên = Tổng của 14 kỳ đầu tiên của TR1
TR14 thứ hai = TR14 đầu tiên - (TR14 đầu tiên/14) + TR1 hiện tại
Các giá trị tiếp theo = TR14 trước đó - (TR14 trước đó/14) + TR1 hiện tại

Kỹ thuật thứ hai được sử dụng để làm mịn giá trị DX của mỗi kỳ để hoàn thành với Chỉ số Định hướng Trung bình ( ADX). Đầu tiên, tính trung bình cho 14 ngày đầu tiên làm điểm bắt đầu. Các phép tính thứ hai và tiếp theo sử dụng kỹ thuật làm mịn dưới đây:

ADX14 đầu tiên = Trung bình 14 kỳ của DX
ADX14 thứ hai = ((ADX14 đầu tiên x 13) + Giá trị DX hiện tại)/14
ADX14 tiếp theo = ((ADX14 trước đó x 13) + Giá trị DX hiện tại)/14

Cách sử dụng Chỉ số Định hướng Trung bình

Chỉ số Định hướng Trung bình ( ADX) được sử dụng để đo lường sức mạnh hoặc sự suy yếu của một xu hướng, chứ không phải hướng thực tế. Chuyển động theo hướng được xác định bởi +DI và -DI. Nói chung, phe mua có lợi thế khi +DI lớn hơn -DI, trong khi phe bán có lợi thế khi -DI lớn hơn. Sự giao cắt của các chỉ báo hướng này có thể được kết hợp với ADX để tạo thành một hệ thống giao dịch hoàn chỉnh.

Trước khi xem xét một số tín hiệu với ví dụ, hãy nhớ rằng Wilder là một nhà giao dịch hàng hóa và tiền tệ. Các ví dụ trong sách của ông dựa trên các công cụ này, chứ không phải cổ phiếu. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là các chỉ báo của ông không thể được sử dụng với cổ phiếu. Một số cổ phiếu có đặc điểm giá tương tự như hàng hóa, có xu hướng biến động mạnh hơn với các xu hướng ngắn và mạnh. Cổ phiếu có độ biến động thấp có thể không tạo ra tín hiệu dựa trên các tham số của Wilder. Các nhà phân tích biểu đồ có thể cần điều chỉnh lại cài đặt chỉ báo hoặc các tham số tín hiệu theo đặc điểm của chứng khoán.

Sức mạnh xu hướng

Ở mức cơ bản nhất, Chỉ số hướng trung bình ( ADX) có thể được sử dụng để xác định xem một chứng khoán có đang theo xu hướng hay không. Việc xác định này giúp các nhà giao dịch lựa chọn giữa hệ thống theo xu hướng hoặc hệ thống không theo xu hướng. Wilder cho rằng xu hướng mạnh xuất hiện khi ADX trên 25 và không có xu hướng nào khi ADX dưới 20. Có vẻ như có một vùng xám giữa 20 và 25. Như đã đề cập ở trên, các nhà phân tích biểu đồ có thể cần điều chỉnh cài đặt để tăng độ nhạy và tín hiệu. ADX cũng có độ trễ đáng kể do tất cả các kỹ thuật làm mịn. Nhiều nhà phân tích kỹ thuật sử dụng 20 làm mức quan trọng cho ADX.


Biểu đồ trên cho thấy Nordstrom (JWN) với đường trung bình động 50 ngày (50-day SMA) và chỉ số định hướng trung bình 14 ngày ( ADX). Cổ phiếu đã chuyển từ xu hướng tăng mạnh sang xu hướng giảm mạnh trong tháng 4-5, nhưng ADX vẫn duy trì trên 20 vì xu hướng tăng mạnh nhanh chóng chuyển thành xu hướng giảm mạnh. Có hai giai đoạn không có xu hướng khi cổ phiếu tạo đáy vào tháng 2 và tháng 8. Một xu hướng mạnh xuất hiện sau khi tạo đáy vào tháng 8 khi ADX vượt lên trên 20 và duy trì trên 20.