Học phân tích thị trường từ Stockcharts (Bài 485): Ulcer Index - Chỉ số đo lường rủi ro sụt giảm (phần ii)

Mạc An · 26/06/2026

Tóm tắt bài trước:

Được Peter Martin và Byron McCann phát triển vào năm 1987, Ulcer Index (Tạm dịch: Chỉ số Loét dạ dày) là một chỉ báo biến động chuyên đo lường rủi ro giảm giá (downside risk). Nó được giới thiệu lần đầu trong cuốn sách xuất bản năm 1989 của họ mang tên The Investor's Guide to Fidelity Funds. Ban đầu, chỉ số này được thiết kế dành riêng cho các quỹ tương hỗ, đó là lý do nó chỉ tập trung vào rủi ro sụt giảm. Mục tiêu của các quỹ tương hỗ là sinh lời thông qua việc gia tăng giá trị tài sản; do đó, rủi ro duy nhất mà họ bận tâm chính là mức sụt giảm (drawdown). Đúng như tên gọi của nó, Ulcer Index đo lường mức độ "đau ruột" (căng thẳng) mà nhà đầu tư phải chịu đựng trước những cú trượt giá của bất kỳ mã chứng khoán nào. Rất nhiều chuyên gia đánh giá Ulcer Index ưu việt hơn hẳn so với Độ lệch chuẩn (Standard Deviation) cũng như các thước đo rủi ro truyền thống khác.
Dựa trên giá đóng cửa, Ulcer Index đo lường độ biến động thông qua mức độ trượt giá so với đỉnh cao nhất trong một chu kỳ quan sát nhất định (look-back period). Chỉ số này sẽ bằng 0 nếu giá đóng cửa luôn liên tục cao hơn ở mỗi phiên. Điều này đồng nghĩa với việc không có rủi ro giảm giá vì giá đang trong đà tăng ổn định. Tất nhiên, thực tế thì giá chẳng bao giờ tăng mãi theo một đường thẳng, những nhịp điều chỉnh là không thể tránh khỏi. Nếu sử dụng thông số mặc định là chu kỳ 14 (14-period), Ulcer Index sẽ phản ánh tỷ lệ phần trăm sụt giảm dự kiến trong khoảng thời gian này. Bảng dưới đây minh họa một ví dụ tính toán cho chu kỳ 14.
Các công thức tính toán:
{Phần trăm sụt giảm} = {Giá đóng cửa} - ({Giá đóng cửa cao nhất 14 chu kỳ}/{Giá đóng cửa cao nhất 14 chu kỳ}) x 100
{Trung bình bình phương} = {Tổng bình phương phần trăm sụt giảm trong 14 chu kỳ}/14
{Chỉ số Ulcer} = Căn bậc 2 của {Trung bình bình phương}

traderviet.tv

Học phân tích thị trường từ Stockcharts (Bài 484): Ulcer Index - Chỉ số đo lường rủi ro sụt giảm (phần i)

Giải Mã Ý Nghĩa Của Ulcer Index

Đoạn trích dưới đây đến từ chính cha đẻ của chỉ báo, Peter G. Martin: "Ulcer Index đo lường biên độ (độ sâu) và thời gian kéo dài của các đợt sụt giảm tính bằng phần trăm so với các đỉnh giá trước đó. Mức sụt giảm càng sâu và thời gian chật vật để quay lại đỉnh cũ càng lâu, thì giá trị UI càng cao. Về mặt kỹ thuật, nó là căn bậc hai của trung bình các bình phương tỷ lệ phần trăm sụt giảm. Việc bình phương này sẽ tạo ra 'hình phạt' nặng hơn cho các đợt sụt giảm lớn so với các nhịp điều chỉnh nhỏ lẻ."

Thật khó để giải thích điều này rõ ràng hơn thế, nên chúng ta sẽ giữ nguyên góc nhìn gốc này.

So Sánh Các Quỹ Đầu Tư

Là một thước đo thống kê, nhà đầu tư có thể so sánh các giá trị của Ulcer Index để xác định rủi ro tương đối. Martin lưu ý rằng Ulcer Index hoạt động cực kỳ hiệu quả với dữ liệu khung tuần (Weekly).

Biểu đồ đầu tiên bên dưới thể hiện giá đóng cửa hàng tuần của Quỹ Fidelity Select Technology Fund (FSPTX) với chỉ báo Ulcer Index chu kỳ 9 ở cửa sổ bên dưới. Một đường trung bình động (MA) chu kỳ 52 được thêm vào để làm mượt chỉ báo và thể hiện mức trung bình dài hạn. Đã có ba lần chỉ báo này vọt lên trên ngưỡng 10 vào năm 2008 và một lần nữa vào năm 2011 (vùng highlight màu vàng); có lẽ 2008 là một trường hợp ngoại lệ do ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính. Với việc chỉ có một cú tăng vọt (spike) vượt mốc 10 kể từ năm 2008, nhà đầu tư có thể kết luận rằng việc chỉ báo này vượt mức 10 là khá hiếm hoi. Đường MA 52 chu kỳ đang ở mức 4.71, và giá trị này có thể được dùng để đo lường lợi nhuận điều chỉnh theo rủi ro.

Biểu đồ thứ hai hiển thị Quỹ Fidelity Select Health Care Fund (FSPHX) với các thiết lập biểu đồ y hệt. Chỉ số Ulcer đã phá vỡ mốc 10 hai lần, một lần vào năm 2008 và một lần vào năm 2011. Đường trung bình động 52 tuần đang ở mức 3.24, thấp hơn khá nhiều so với mức trung bình của quỹ công nghệ. Điều này cho thấy quỹ chăm sóc sức khỏe có mức rủi ro sụt giảm thấp hơn (ít khả năng bị drawdown sâu hơn) so với quỹ công nghệ.

Nguồn: Stockcharts

traderviet.tv

Thống kê diễn đàn

Thành viên trực tuyến

Phương Pháp Thực Chiến Hiệu Suất Cao Đến Từ Nhà Quán Quân Giao Dịch Tài Chính

Học phân tích thị trường từ Stockcharts (Bài 485): Ulcer Index - Chỉ số đo lường rủi ro sụt giảm (phần ii)