Học phân tích thị trường từ Stockcharts (Bài 530): Phân tích Thị trường theo Phương pháp Wyckoff (phần xi)

Mạc An · Hôm nay lúc 11:14

Tóm tắt bài trước:

Trước khi đi sâu vào chi tiết quy trình chọn cổ phiếu, anh em cần phải luôn ghi nhớ 4 giai đoạn vận động cốt lõi của giá: Tích lũy (Accumulation) -> Tăng giá (Markup) -> Phân phối (Distribution) -> Giảm giá (Markdown). Việc xác định xem cả thị trường chung lẫn cổ phiếu mục tiêu đang nằm ở giai đoạn nào là yếu tố sống còn trước khi anh em xuống tiền. Các vị thế Mua (Long) sẽ đạt hiệu quả cao nhất khi thị trường chung đang nằm trong giai đoạn Markup.
Ngoài giai đoạn Markup ra, còn có 5 điểm mua khác mang lại tỷ lệ Risk/Reward cực kỳ tối ưu. Những tay chơi mạo hiểm (aggressive traders) sẽ cố gắng "bắt đáy" bằng cách mở vị thế tại cú Spring. Trong khi đó, dân đánh theo xu hướng (trend follower) sẽ đợi cú Breakout xác nhận bắt đầu một xu hướng tăng mới rồi mới nhảy vào. Một khi giá đã phá vỡ thành công, anh em phân tích kỹ thuật (chartist) cũng có thể canh tìm điểm Mua trong các nhịp test lại (throwback), các cú điều chỉnh (pullback) hoặc tại các vùng Tái tích lũy (Re-accumulation).
Ở chiều ngược lại, các vị thế Bán khống (Short) sẽ được ưu tiên hàng đầu khi thị trường chung bước vào giai đoạn Markdown. Dân trade mạo hiểm thường sẽ ra tay khi giá tạo một đỉnh sau thấp hơn (lower peak) hoặc xuất hiện mô hình Thrust — tức một cú phá vỡ kháng cự thất bại (mô hình bẫy giá lên/bull trap). Đây rõ ràng là hành động "đoán đỉnh" với rủi ro dính stop-loss cao hơn bình thường. Dân đánh theo xu hướng thì ngược lại, họ sẽ đợi một cú thủng hỗ trợ (breakdown) xác nhận đảo chiều xu hướng rõ ràng rồi mới xuống tay Short. Sau khi cú breakdown diễn ra, anh em có thể canh mở vị thế Short trong các nhịp hồi test lại (throwback), các đợt phục hồi kỹ thuật hoặc tại các vùng Tái phân phối (Re-distribution).
Khi đã đọc được vị thế và bức tranh toàn cảnh của thị trường chung, bước tiếp theo của anh em là phân tích các nhóm ngành cấu thành nên thị trường đó. Thị trường chứng khoán được chia thành nhiều ngành lớn, và mỗi ngành lại bao gồm các nhóm ngành nhỏ hơn. Ví dụ, anh em có thể dùng biểu đồ của 11 quỹ ETF ngành thuộc SPDR để so sánh trực tiếp với biểu đồ của chỉ số S&P 500. Ngoài ra, còn có hàng loạt chỉ số nhóm ngành Dow Jones hoặc các quỹ ETF ngành khác giúp anh em đo lường hiệu suất của từng nhóm cụ thể. Mặc dù thị trường chung chi phối xu hướng tổng thể của toàn bộ cổ phiếu, Wyckoff đã nhận ra rằng luôn có những nhóm ngành đi trước (dẫn dắt) thị trường và những nhóm ngành đi sau (tụt hậu). Mục tiêu của chúng ta là tìm ra nhóm ngành thể hiện sức mạnh tương đối (relative strength) khi thị trường chung uptrend, và tìm nhóm ngành thể hiện sự yếu ớt tương đối (relative weakness) khi thị trường chung downtrend. Cần lưu ý rằng Wyckoff hoạt động ở đầu thế kỷ 20, thời điểm chưa hề có máy tính hay máy tính bỏ túi. Mọi thứ đều được làm thủ công bằng tay với bút chì, thước kẻ và gọt gôm. Việc vẽ một biểu đồ tỷ lệ (ratio chart) đơn giản để so sánh hai mã tài sản vào thời đó là cả một vạn sự kỳ công, nhất là khi phải theo dõi hàng chục mã cùng lúc. Đơn giản hóa vấn đề, Wyckoff chỉ cần đặt các biểu đồ giá thực tế cạnh nhau để so sánh sức mạnh/sự yếu ớt tương đối. Nhóm ngành nào giữ được nền giá hoặc không giảm sâu khi thị trường chung lao dốc chính là nhóm thể hiện sức mạnh tương đối. Nhóm ngành nào không thể bứt phá nổi khi thị trường chung hồi phục chính là nhóm thể hiện sự yếu ớt tương đối. Quy tắc đơn giản chỉ có vậy.
Bên cạnh việc bám sát xu hướng thị trường chung, Lý thuyết Wyckoff đặc biệt đề cao phương pháp chọn cổ phiếu dựa trên Sức mạnh tương đối. Điều này đồng nghĩa với việc: chỉ Mua những cổ phiếu khỏe hơn thị trường và né sạch những cổ phiếu yếu hơn thị trường. Có 3 cách để nhận biết một cổ phiếu đang có sức mạnh tương đối:
1. Cổ phiếu tăng giá với tốc độ mạnh và dốc hơn chỉ số chung.
2. Cổ phiếu bứt phá tăng giá ngay cả khi chỉ số chung chỉ đi ngang (sideway).
3. Cổ phiếu vẫn tăng giá hoặc giữ nền đi ngang trong lúc chỉ số chung đang bị điều chỉnh.
Wyckoff chưa bao giờ ngần ngại việc bán khống và ông luôn khuyến khích Short cổ phiếu khi chỉ số thị trường chung đang trong xu hướng giảm. Để đồng điệu với xu hướng giảm của thị trường, Wyckoff sẽ tìm kiếm các vị thế Short ở những cổ phiếu thể hiện sự yếu ớt tương đối. Có 3 dấu hiệu nhận biết sự yếu ớt tương đối:
1. Cổ phiếu lao dốc với tốc độ nhanh và mạnh hơn chỉ số chung.
2. Cổ phiếu cắm đầu giảm ngay cả khi chỉ số chung đang đi ngang.
3. Cổ phiếu tiếp tục giảm hoặc chỉ đi ngang khi chỉ số chung xuất hiện nhịp hồi kỹ thuật trong một xu hướng giảm lớn.
Wyckoff kết hợp các mô hình giá với sự biến động của khối lượng (volume) để kích hoạt tín hiệu vào lệnh cho từng cổ phiếu riêng lẻ.
- Các mô hình tăng giá (Bullish): Cú nảy bật lò xo (springboard) gần vùng hỗ trợ tích lũy, nhịp pullback về đúng mốc 50% của sóng tăng trước đó, và vùng tích lũy đi kèm volume gia tăng đột biến.
- Các mô hình giảm giá (Bearish): Cú trượt giá (thrust) gần vùng kháng cự, nhịp hồi phục kỹ thuật về mốc 50% của sóng giảm trước đó, và vùng đi ngang với volume gia tăng đột biến.
Cú nảy bật lò xo với Volume lớn (High Volume Springboard): Đầu tiên, anh em phải đảm bảo cả thị trường chung lẫn cổ phiếu mục tiêu đều đang nằm trong xu hướng tăng. Ngoại trừ trường hợp bắt đáy bằng cú Spring (cú rủ bỏ thủng hỗ trợ giả), tư duy cốt lõi ở đây là nương theo xu hướng tăng đang diễn ra chứ không phải đi đoán đáy. Mô hình "High Volume Springboard" có lẽ là tuyệt chiêu ưa thích nhất của Wyckoff. Sau một nhịp tăng, cổ phiếu sẽ bước vào một vùng tích lũy đi ngang với một cọc hỗ trợ rõ ràng. Chartist cần soi thật kỹ hành động giá khi nó tiến sát về vùng hỗ trợ này. Một cú nảy giá mạnh mẽ bứt lên từ hỗ trợ đi kèm volume vọt cao (được gọi là đà lò xo - springboard) chính là tín hiệu đầu tiên báo hiệu xu hướng tăng lớn sắp sửa tiếp diễn và một cú breakout khỏi vùng tích lũy đang đến rất gần.
Wyckoff nhấn mạnh rằng anh em phân tích kỹ thuật (chartists) nên đặc biệt đưa vào tầm ngắm những cổ phiếu đang bước vào pha tích lũy nhưng khối lượng giao dịch (volume) lại bung mạnh. Mức volume khủng cho thấy cổ phiếu đang nhận được sự chú ý rất lớn từ dòng tiền, nhưng việc giá cứ đi ngang (tích lũy) lại phản ánh một thế giằng co bế tắc giữa phe Mua và phe Bán. Chính trạng thái nén chặt này thường là tiền đề cho một nhịp biến động cực kỳ bùng nổ ngay sau đó. Tất nhiên, giá phá vỡ ( breakout) khỏi biên tích lũy này có thể bật lên hoặc cắm đầu rơi xuống. Do đó, anh em trader cần soi kỹ bức tranh tổng thể của biểu đồ để tìm kiếm các manh mối về xu hướng, và chỉ nên vung tiền khi đã có sự xác nhận bằng một cú bứt phá rõ ràng.
Anh em trader hoàn toàn có thể tư duy ngược lại những mẫu hình tăng giá ở trên để nhận diện các kịch bản giảm giá. Trong một thị trường Bearish, chúng ta sẽ đi săn tìm những cổ phiếu thể hiện sự suy yếu tương đối (relative weakness), dòng tiền bị rút ra (negative volume flows) và các mẫu hình biểu đồ xấu. Một cổ phiếu được xem là yếu hơn thị trường chung khi nó không thể bật tăng trở lại cùng nhịp với thị trường, hoặc thất bại trong việc tạo đỉnh mới cao hơn (higher high) khi các chỉ số chung đang làm được điều đó. Dòng tiền tiêu cực xuất hiện khi thanh khoản ở những phiên giảm điểm phình to ra, hoặc lấn át hoàn toàn so với volume ở các phiên tăng giá. Cả ba mẫu hình tăng giá (bullish) đều có những phiên bản đối lập cảnh báo xu hướng giảm (bearish). Thay vì tìm kiếm một nhịp nảy "lò xo" với volume lớn ngay tại hỗ trợ của nền giá, anh em hãy cẩn thận với những cú sập mạnh đi kèm volume khủng dội xuống từ vùng kháng cự của biên đi ngang. Ngoài ra, sau khi giá có một nhịp hồi phục ngược xu hướng (counter-trend) lên quanh mốc thoái lui 50% của đà giảm trước đó, hãy chú ý đến một cú đạp xuống (down thrust) hoặc đảo chiều với volume lớn — đây thường là tín hiệu xác nhận sự khởi đầu cho một nhịp lao dốc mới rát hơn.

traderviet.tv

Học phân tích thị trường từ Stockcharts (Bài 529): Phân tích Thị trường theo Phương pháp Wyckoff (phần x)

Tỷ lệ Risk:Reward và Cách đặt Stop Loss

Những bước cuối cùng trong phương pháp Wyckoff là tính toán mức lợi nhuận tiềm năng, nhận diện các rủi ro có thể xảy ra và thiết lập điểm dừng lỗ (stop loss) sao cho hợp lý. Wyckoff luôn giữ quan điểm rằng mức lợi nhuận kỳ vọng phải cao gấp ít nhất 3 lần so với rủi ro phải chịu (tức là tỷ lệ R:R tối thiểu phải đạt 1:3). Nói một cách dễ hiểu, ông sẵn sàng cược 5 đô la rủi ro để đổi lấy cơ hội bỏ túi 15 đô la hoặc nhiều hơn thế. Với một tỷ lệ Risk:Reward tuyệt vời như vậy, anh em chỉ cần thắng 50% số lệnh là đã dư sức kiếm được tiền rồi.

Wyckoff thường sử dụng biểu đồ Point & Figure (P&F) để tính toán các mục tiêu giá hoặc vùng chốt lời tiềm năng. Cụ thể, ông dùng độ rộng của mẫu hình để phóng chiếu mục tiêu giá. Lấy ví dụ về cổ phiếu Amgen, mã này đã đi ngang ( sideway) một thời gian trước khi phá vỡ ngưỡng kháng cự. Trong thuật ngữ của biểu đồ P&F, cổ phiếu này đã tạo ra một cú phá vỡ "Triple Top Breakout" (Phá vỡ ba đỉnh). Mẫu hình này rộng 5 cột, sử dụng biểu đồ đảo chiều 3 ô (3-box reversal) và mỗi ô tương đương 1 giá trị. Từ đó, mục tiêu tăng giá được tính ra là 69 (5 cột x 3 ô x 1 giá trị = 15 điểm; lấy mốc giá lúc breakout là 54 + 15 = 69).

Nền tảng StockCharts.com cũng tự động tính toán các mục tiêu giá P&F dựa trên phương pháp đếm đảo chiều (reversal) và phá vỡ ( breakout). Như anh em có thể thấy trên biểu đồ, cú Triple Top Breakout dự phóng giá sẽ tiến lên mốc 72 nếu dùng phương pháp đảo chiều. Anh em có thể tìm hiểu thêm về cách tính mục tiêu P&F trong các bài viết chuyên sâu của ChartSchool.

Mặc dù Wyckoff rất hay đưa ra các dự phóng giá, ông chỉ xem chúng như những "kim chỉ nam" định hướng chứ tuyệt đối không coi đó là những mục tiêu cứng nhắc. Là một nhà giao dịch, anh em phải liên tục đánh giá lại biểu đồ cũng như độ tin cậy của con sóng hiện tại. Tình hình kỹ thuật hoàn toàn có thể "quay xe" trước khi giá kịp chạm đến mục tiêu. Dân PTKT cần phải nhạy bén nhận ra những sự thay đổi này để kịp thời điều chỉnh kế hoạch giao dịch cho phù hợp.

Stop Loss (Cắt lỗ) chính là mảnh ghép cuối cùng hoàn thiện một kế hoạch giao dịch theo chuẩn Wyckoff. Về cơ bản, Wyckoff cho rằng Dừng lỗ nên được đặt ở những "điểm nguy hiểm" rõ ràng. Nói cách khác, hãy tìm kiếm các ngưỡng hỗ trợ hoặc kháng cự chủ chốt mà một khi bị đâm thủng, toàn bộ nhận định ban đầu của anh em sẽ bị đảo lộn. Một khi giá đã chạy đúng hướng, trader nên chủ động dời điểm dừng lỗ theo sóng (Trailing Stop) để khóa chặt lợi nhuận. Tuy nhiên, Wyckoff cũng khuyên không nên đặt stop loss quá sát; anh em nên để cho giá có "không gian để thở" (wiggle room) và phải linh hoạt đánh giá tình hình khi dời stop. Dẫu vậy, khi giá đã tiến sát đến vùng mục tiêu kỳ vọng, điểm cắt lỗ cần được siết lại thật chặt.

Lời kết

Richard D. Wyckoff đã mang đến cho chúng ta một cách tiếp cận cực kỳ bài bản và hệ thống: Từ việc xác định xu hướng chung của thị trường, khoanh vùng các nhóm ngành dẫn dắt, cho đến việc "đãi cát tìm vàng" chọn ra những cổ phiếu mạnh nhất trong nhóm đó. Phương pháp tiếp cận dựa trên sức mạnh tương đối (Relative Strength) này đã đứng vững trước thử thách của thời gian và vẫn giữ nguyên giá trị ứng dụng cho đến tận ngày nay, y như cách đây 10 hay 50 năm vậy.

Xin anh em nhớ cho một điều: Phương pháp Wyckoff được xây dựng trên những nguyên lý mang tính định hướng, chứ không phải là một bộ môn khoa học chính xác tuyệt đối. Mỗi trader phải tự trau dồi và đưa ra những nhận định của riêng mình dựa trên biểu đồ thực tế. Hãy gạt bỏ các yếu tố cơ bản và những tin tức ồn ào trên mặt báo sang một bên; hãy chỉ tập trung vào hành động giá ( Price Action) và để chính biểu đồ cất tiếng nói!

Nguồn: Stockcharts

traderviet.tv

Thống kê diễn đàn

Thành viên trực tuyến

Phương Pháp Thực Chiến Hiệu Suất Cao Đến Từ Nhà Quán Quân Giao Dịch Tài Chính

Học phân tích thị trường từ Stockcharts (Bài 530): Phân tích Thị trường theo Phương pháp Wyckoff (phần xi)