Học phân tích thị trường từ Stockcharts (Bài 532): Phân tích Thị trường theo Phương pháp Wyckoff (phần xiii)

Mạc An · Hôm qua, lúc 11:28

Tóm tắt bài trước:

Bên cạnh việc bám sát xu hướng thị trường chung, Lý thuyết Wyckoff đặc biệt đề cao phương pháp chọn cổ phiếu dựa trên Sức mạnh tương đối. Điều này đồng nghĩa với việc: chỉ Mua những cổ phiếu khỏe hơn thị trường và né sạch những cổ phiếu yếu hơn thị trường. Có 3 cách để nhận biết một cổ phiếu đang có sức mạnh tương đối:
1. Cổ phiếu tăng giá với tốc độ mạnh và dốc hơn chỉ số chung.
2. Cổ phiếu bứt phá tăng giá ngay cả khi chỉ số chung chỉ đi ngang (sideway).
3. Cổ phiếu vẫn tăng giá hoặc giữ nền đi ngang trong lúc chỉ số chung đang bị điều chỉnh.
Wyckoff chưa bao giờ ngần ngại việc bán khống và ông luôn khuyến khích Short cổ phiếu khi chỉ số thị trường chung đang trong xu hướng giảm. Để đồng điệu với xu hướng giảm của thị trường, Wyckoff sẽ tìm kiếm các vị thế Short ở những cổ phiếu thể hiện sự yếu ớt tương đối. Có 3 dấu hiệu nhận biết sự yếu ớt tương đối:
1. Cổ phiếu lao dốc với tốc độ nhanh và mạnh hơn chỉ số chung.
2. Cổ phiếu cắm đầu giảm ngay cả khi chỉ số chung đang đi ngang.
3. Cổ phiếu tiếp tục giảm hoặc chỉ đi ngang khi chỉ số chung xuất hiện nhịp hồi kỹ thuật trong một xu hướng giảm lớn.
Wyckoff kết hợp các mô hình giá với sự biến động của khối lượng (volume) để kích hoạt tín hiệu vào lệnh cho từng cổ phiếu riêng lẻ.
- Các mô hình tăng giá (Bullish): Cú nảy bật lò xo (springboard) gần vùng hỗ trợ tích lũy, nhịp pullback về đúng mốc 50% của sóng tăng trước đó, và vùng tích lũy đi kèm volume gia tăng đột biến.
- Các mô hình giảm giá (Bearish): Cú trượt giá (thrust) gần vùng kháng cự, nhịp hồi phục kỹ thuật về mốc 50% của sóng giảm trước đó, và vùng đi ngang với volume gia tăng đột biến.
Cú nảy bật lò xo với Volume lớn (High Volume Springboard): Đầu tiên, anh em phải đảm bảo cả thị trường chung lẫn cổ phiếu mục tiêu đều đang nằm trong xu hướng tăng. Ngoại trừ trường hợp bắt đáy bằng cú Spring (cú rủ bỏ thủng hỗ trợ giả), tư duy cốt lõi ở đây là nương theo xu hướng tăng đang diễn ra chứ không phải đi đoán đáy. Mô hình "High Volume Springboard" có lẽ là tuyệt chiêu ưa thích nhất của Wyckoff. Sau một nhịp tăng, cổ phiếu sẽ bước vào một vùng tích lũy đi ngang với một cọc hỗ trợ rõ ràng. Chartist cần soi thật kỹ hành động giá khi nó tiến sát về vùng hỗ trợ này. Một cú nảy giá mạnh mẽ bứt lên từ hỗ trợ đi kèm volume vọt cao (được gọi là đà lò xo - springboard) chính là tín hiệu đầu tiên báo hiệu xu hướng tăng lớn sắp sửa tiếp diễn và một cú breakout khỏi vùng tích lũy đang đến rất gần.
Wyckoff nhấn mạnh rằng anh em phân tích kỹ thuật (chartists) nên đặc biệt đưa vào tầm ngắm những cổ phiếu đang bước vào pha tích lũy nhưng khối lượng giao dịch (volume) lại bung mạnh. Mức volume khủng cho thấy cổ phiếu đang nhận được sự chú ý rất lớn từ dòng tiền, nhưng việc giá cứ đi ngang (tích lũy) lại phản ánh một thế giằng co bế tắc giữa phe Mua và phe Bán. Chính trạng thái nén chặt này thường là tiền đề cho một nhịp biến động cực kỳ bùng nổ ngay sau đó. Tất nhiên, giá phá vỡ ( breakout) khỏi biên tích lũy này có thể bật lên hoặc cắm đầu rơi xuống. Do đó, anh em trader cần soi kỹ bức tranh tổng thể của biểu đồ để tìm kiếm các manh mối về xu hướng, và chỉ nên vung tiền khi đã có sự xác nhận bằng một cú bứt phá rõ ràng.
Anh em trader hoàn toàn có thể tư duy ngược lại những mẫu hình tăng giá ở trên để nhận diện các kịch bản giảm giá. Trong một thị trường Bearish, chúng ta sẽ đi săn tìm những cổ phiếu thể hiện sự suy yếu tương đối (relative weakness), dòng tiền bị rút ra (negative volume flows) và các mẫu hình biểu đồ xấu. Một cổ phiếu được xem là yếu hơn thị trường chung khi nó không thể bật tăng trở lại cùng nhịp với thị trường, hoặc thất bại trong việc tạo đỉnh mới cao hơn (higher high) khi các chỉ số chung đang làm được điều đó. Dòng tiền tiêu cực xuất hiện khi thanh khoản ở những phiên giảm điểm phình to ra, hoặc lấn át hoàn toàn so với volume ở các phiên tăng giá. Cả ba mẫu hình tăng giá (bullish) đều có những phiên bản đối lập cảnh báo xu hướng giảm (bearish). Thay vì tìm kiếm một nhịp nảy "lò xo" với volume lớn ngay tại hỗ trợ của nền giá, anh em hãy cẩn thận với những cú sập mạnh đi kèm volume khủng dội xuống từ vùng kháng cự của biên đi ngang. Ngoài ra, sau khi giá có một nhịp hồi phục ngược xu hướng (counter-trend) lên quanh mốc thoái lui 50% của đà giảm trước đó, hãy chú ý đến một cú đạp xuống (down thrust) hoặc đảo chiều với volume lớn — đây thường là tín hiệu xác nhận sự khởi đầu cho một nhịp lao dốc mới rát hơn.
Những bước cuối cùng trong phương pháp Wyckoff là tính toán mức lợi nhuận tiềm năng, nhận diện các rủi ro có thể xảy ra và thiết lập điểm dừng lỗ (stop loss) sao cho hợp lý. Wyckoff luôn giữ quan điểm rằng mức lợi nhuận kỳ vọng phải cao gấp ít nhất 3 lần so với rủi ro phải chịu (tức là tỷ lệ R:R tối thiểu phải đạt 1:3). Nói một cách dễ hiểu, ông sẵn sàng cược 5 đô la rủi ro để đổi lấy cơ hội bỏ túi 15 đô la hoặc nhiều hơn thế. Với một tỷ lệ Risk:Reward tuyệt vời như vậy, anh em chỉ cần thắng 50% số lệnh là đã dư sức kiếm được tiền rồi. Mặc dù Wyckoff rất hay đưa ra các dự phóng giá, ông chỉ xem chúng như những "kim chỉ nam" định hướng chứ tuyệt đối không coi đó là những mục tiêu cứng nhắc. Là một nhà giao dịch, anh em phải liên tục đánh giá lại biểu đồ cũng như độ tin cậy của con sóng hiện tại. Tình hình kỹ thuật hoàn toàn có thể "quay xe" trước khi giá kịp chạm đến mục tiêu. Dân PTKT cần phải nhạy bén nhận ra những sự thay đổi này để kịp thời điều chỉnh kế hoạch giao dịch cho phù hợp.
Stop Loss (Cắt lỗ) chính là mảnh ghép cuối cùng hoàn thiện một kế hoạch giao dịch theo chuẩn Wyckoff. Về cơ bản, Wyckoff cho rằng Dừng lỗ nên được đặt ở những "điểm nguy hiểm" rõ ràng. Nói cách khác, hãy tìm kiếm các ngưỡng hỗ trợ hoặc kháng cự chủ chốt mà một khi bị đâm thủng, toàn bộ nhận định ban đầu của anh em sẽ bị đảo lộn. Một khi giá đã chạy đúng hướng, trader nên chủ động dời điểm dừng lỗ theo sóng (Trailing Stop) để khóa chặt lợi nhuận. Tuy nhiên, Wyckoff cũng khuyên không nên đặt stop loss quá sát; anh em nên để cho giá có "không gian để thở" (wiggle room) và phải linh hoạt đánh giá tình hình khi dời stop. Dẫu vậy, khi giá đã tiến sát đến vùng mục tiêu kỳ vọng, điểm cắt lỗ cần được siết lại thật chặt.
Richard Wyckoff đã đưa ra một mô hình giả định nhằm giúp trader dễ dàng thấu hiểu các biến động giá của từng cổ phiếu riêng lẻ lẫn toàn bộ thị trường chung. Ông gọi thực thể này là “Composite Man” (tạm dịch: Gã khổng lồ thao túng hoặc Bàn tay lớn). “...mọi biến động trên thị trường cũng như của tất cả các mã cổ phiếu nên được nghiên cứu như thể chúng là kết quả từ hànhao động của duy nhất một người. Hãy gọi ông ta là 'Composite Man'. Về mặt lý thuyết, nhân vật này đứng sau hậu trường và điều khiển dòng tiền theo hướng bất lợi cho bạn — nếu bạn không hiểu rõ cách chơi của hắn; và ngược lại, sẽ mang lại lợi nhuận khổng lồ nếu bạn nắm bắt được quy luật đó.” — (Trích từ The Richard D. Wyckoff Course in Stock Market Science and Technique, phần 9, tr. 1-2). Wyckoff luôn khuyên các trader nhỏ lẻ hãy cố gắng "nhảy múa cùng gã khổng lồ", nghĩa là chơi theo cách mà Composite Man đang chơi. Ông khẳng định rằng việc các chuyển động của thị trường là "thật hay giả tạo" hoàn toàn không quan trọng; dù đó là kết quả từ hoạt động mua bán thực tế của công chúng và nhà đầu tư chân chính, hay là những đợt gom hàng/xả hàng nhân tạo do các tay chơi lớn tạo ra. (The Richard D. Wyckoff Method of Trading and Investing in Stocks, phần 9M, tr. 2) Dựa trên nhiều năm quan sát hành vi thị trường của các " cá mập", Wyckoff đúc kết ra những điểm cốt lõi sau:
- Bàn tay lớn luôn lên kế hoạch cực kỳ kỹ lưỡng, thực hiện bài bản và kết thúc từng chiến dịch của họ một cách suôn sẻ.
- Sau khi đã gom đủ một lượng cổ phiếu khổng lồ, họ sẽ tìm cách thu hút đám đông nhảy vào mua thông qua hàng loạt các giao dịch sôi động. Thực chất, đây là một chiêu trò "quảng cáo" trá hình nhằm tạo ra thanh khoản ảo và cảm giác thị trường đang vô cùng sôi động, "mênh mông người mua kẻ bán".
- Chúng ta bắt buộc phải phân tích biểu đồ của từng cổ phiếu riêng lẻ để thấu hiểu hành vi giá, đồng thời soi thấu động cơ thực sự của những "tay to" đang thao túng mã đó.
- Chỉ cần chịu khó nghiên cứu và luyện tập thường xuyên, bạn hoàn toàn có thể đọc vị được dụng ý ẩn sau mỗi biến động được vẽ ra trên biểu đồ. Wyckoff và các cộng sự của ông tin rằng: một khi bạn đã hiểu được cách hành xử của Composite Man, bạn sẽ đánh hơi thấy vô số cơ hội giao dịch và đầu tư từ rất sớm để đón đầu con sóng lợi nhuận.
Theo quan điểm của Wyckoff, chúng ta hoàn toàn có thể giải mã và đi trước thị trường một bước thông qua việc phân tích thật sâu sắc về cung và cầu. Những yếu tố này đều thể hiện rõ qua hành động giá ( price action), khối lượng giao dịch (volume) và thời gian (time). Nhờ xuất thân là một môi giới chứng khoán, ông có lợi thế lớn khi được trực tiếp quan sát hành tung của những cá nhân và nhóm đầu cơ cực kỳ thành công — những kẻ một tay che trời trên nhiều mã cổ phiếu cụ thể. Nhờ đó, thông qua các loại biểu đồ thanh (bar chart) và biểu đồ điểm & số (Point and Figure), ông đã giải mã thành công nhữngtoan tính tương lai của giới chóp bu này. Thời điểm lý tưởng để vào lệnh Mua (long) là khi giai đoạn chuẩn bị cho một đợt đẩy giá hoặc thị trường bò tót sắp kết thúc (đây là lúc gom một lượng cổ phiếu lớn - accumulation). Ngược lại, thời điểm hoàn hảo để mở vị thế Bán khống (short) chính là giai đoạn cuối của quá trình chuẩn bị cho một đợt sập giá (markdown).

traderviet.tv

Học phân tích thị trường từ Stockcharts (Bài 531): Phân tích Thị trường theo Phương pháp Wyckoff (phần xii)

Các nguyên tắc nền tảng: Ba định luật Wyckoff

Phương pháp luận dựa trên biểu đồ của Wyckoff được xây dựng dựa trên ba "định luật" cốt lõi, chi phối hầu hết mọi khía cạnh trong quá trình phân tích kỹ thuật. Chúng bao gồm: xác định xu hướng hiện tại và tiềm năng tương lai của thị trường cũng như từng cổ phiếu riêng lẻ; chọn ra những mã tốt nhất để đánh Mua (long) hoặc Bán khống (short); nhận biết thời điểm một cổ phiếu sẵn sàng phá vỡ vùng tích lũy/phân phối; và dự phóng mục tiêu giá trong một xu hướng dựa trên hành vi của cổ phiếu đó ngay tại vùng giao dịch (trading range).

Những định luật này chính là kim chỉ nam cho mọi quá trình đọc biểu đồ và chọn lọc cổ phiếu của trader.

Định luật Cung - Cầu quyết định hướng đi của giá. Đây là nguyên lý trung tâm trong phương pháp đầu tư và giao dịch của Wyckoff. Khi lực cầu lấn át cung, giá sẽ tăng; ngược lại, khi cung vượt cầu, giá sẽ giảm. Trader hoặc nhà phân tích có thể quan sát sự cân bằng này thông qua việc so sánh các thanh giá và khối lượng (volume). Định luật này thoạt nghe thì vô cùng đơn giản, nhưng để luyện được mắt nhìn và đánh giá chuẩn xác cung - cầu trên biểu đồ thanh (bar chart), cũng như thấu hiểu sâu sắc ý nghĩa đằng sau các mẫu hình, bạn sẽ cần phải thực chiến và luyện tập rất nhiều.
Định luật Nguyên nhân và Kết quả giúp trader định hình mục tiêu giá bằng cách đo lường tiềm năng bứt phá của một xu hướng xuất phát từ vùng giao dịch. "Nguyên nhân" theo phương pháp Wyckoff có thể được đo lường bằng số điểm đếm theo chiều ngang trên biểu đồ Điểm và Số (Point and Figure chart). "Kết quả" chính là khoảng cách mà giá sẽ di chuyển tương ứng với số điểm đếm đó. Bản chất của định luật này phản ánh lực gom hàng (accumulation) hoặc phân phối (distribution) âm thầm bên trong một vùng giá đi ngang, đồng thời dự báo cách mà lực lượng đó sẽ bung sức trong xu hướng tăng hoặc giảm tiếp theo. Số đếm trên biểu đồ P&F được dùng để đo lường nguyên nhân và phóng chiếu độ dài của kết quả. (Bạn có thể tham khảo mục “Hướng dẫn đếm điểm Point and Figure” bên dưới để hiểu rõ hơn về định luật này).
Định luật Nỗ lực và Kết quả mang lại lời cảnh báo sớm về một cú đảo chiều xu hướng trong tương lai gần. Sự phân kỳ giữa khối lượng và giá thường là tín hiệu rõ ràng cho thấy xu hướng giá chuẩn bị xoay chiều. Lấy ví dụ: sau một đợt tăng mạnh, nếu xuất hiện hàng loạt các thanh giá có khối lượng rất lớn (nỗ lực cao) nhưng biên độ giá lại cực kỳ hẹp (hẹp ngang), và giá không thể lập đỉnh mới (kết quả không đáng kể), thì đây là dấu hiệu cho thấy các "tay to" đang rầm rộ xả hàng để chuẩn bị đón đầu một cú đổi chiều xu hướng.

Phân tích Vùng giao dịch (Trading Ranges)

Một trong những mục tiêu tối thượng của phương pháp Wyckoff là tối ưu hóa thời điểm vào lệnh (market timing) sao cho đạt được tỷ lệ lợi nhuận trên rủi ro (R:R) hấp dẫn nhất bằng cách đón đầu các con sóng sắp tới. Các vùng giao dịch (Trading Ranges - viết tắt là TR) chính là chặng nghỉ, nơi xu hướng trước đó (tăng hoặc giảm) tạm dừng lại và cung - cầu đạt được trạng thái cân bằng tương đối.

Chính tại các TR này, các tổ chức lớn và giới tạo lập thị trường đang âm thầm gom hàng (accumulation) hoặc phân phối (distribution) để chuẩn bị cho chiến dịch đánh lên (bull) hoặc đánh xuống (bear) tiếp theo. Thực chất, trong các vùng TR tích lũy và phân phối, Composite Man vẫn đang miệt mài mua bán liên tục. Điểm khác biệt nằm ở chỗ: trong giai đoạn tích lũy, lượng cổ phiếu gom vào lớn hơn lượng xả ra; còn trong giai đoạn phân phối thì ngược lại hoàn toàn. Quy mô và thời gian của quá trình tích lũy hay phân phối này sẽ quyết định "nguyên nhân", từ đó phóng chiếu ra độ lớn của con sóng phá vỡ vùng TR sau đó.

Nguồn: Stockcharts

traderviet.tv

Thống kê diễn đàn

Thành viên trực tuyến

Phương Pháp Thực Chiến Hiệu Suất Cao Đến Từ Nhà Quán Quân Giao Dịch Tài Chính

Học phân tích thị trường từ Stockcharts (Bài 532): Phân tích Thị trường theo Phương pháp Wyckoff (phần xiii)