- 6,148
- 31,183
- Thread cover
- data/assets/threadprofilecover/TungAnh52-1754748335.png
- Chủ đề liên quan
- 66743,97008,
Việc sa thải giám đốc thống kê gây tranh cãi của ông Trump khó có thể giải quyết những thiếu sót trong dữ liệu kinh tế quan trọng. Tổng thống Donald Trump là vị tổng thống đầu tiên sa thải người đứng đầu một cơ quan chính phủ then chốt chịu trách nhiệm công bố báo cáo việc làm quan trọng của Mỹ.
Theo lời ông Trump và các đồng minh, cựu lãnh đạo cơ quan này đáng bị sa thải vì thiên vị chính trị.
Nhưng các cựu lãnh đạo của Cục Thống kê Lao động (BLS) — cơ quan đang ở tâm điểm một cuộc tranh cãi chính trị — bác bỏ ý kiến đó. Họ khẳng định điều ngược lại: báo cáo việc làm được bảo vệ tối đa khỏi sự can thiệp chính trị.
Trump đã sa thải Ủy viên BLS Erika McEntarfer sau khi báo cáo việc làm tháng 7 có kết quả kém khả quan. McEntarfer được cựu Tổng thống Joe Biden bổ nhiệm năm 2024.
Điều khiến Nhà Trắng bức xúc là các bản điều chỉnh số liệu của tháng 6 và tháng 5 đã xóa gần như toàn bộ mức tăng việc làm được báo cáo trước đó. Họ cũng chỉ ra nhiều điều chỉnh lớn khác trong năm qua.
Tuy nhiên, cả các đảng viên Cộng hòa và Dân chủ từng làm việc tại BLS — bao gồm cả cựu ủy viên do Trump bổ nhiệm trong nhiệm kỳ đầu — đều cho rằng vụ sa thải này phản ánh sự hiểu lầm nghiêm trọng về cách báo cáo việc làm thực sự được tạo ra.
“Ủy viên không quyết định các con số, mà chỉ báo cáo những gì dữ liệu thể hiện,” nhóm Friends of the Bureau of Labor Statistics, bao gồm hai cựu ủy viên BLS, cho biết. “Quy trình thu thập số liệu được phân cấp từ đầu nhằm tránh cơ hội can thiệp.”
Các nhà kinh tế BLS sẽ xem xét kỹ lưỡng dữ liệu. Nếu phát hiện lỗi rõ ràng, họ sẽ liên hệ doanh nghiệp để xác minh. Nếu không nhận được phản hồi hoặc không giải quyết được vấn đề, câu trả lời đó có thể bị loại bỏ.
Sau đó, nhân viên BLS xử lý kết quả khảo sát để ước tính số việc làm mới được tạo ra trong tháng. Đây là một quy trình phức tạp được xây dựng qua nhiều thập kỷ với nhiều bước, trong đó có bước điều chỉnh theo mùa để phản ánh các mô hình việc làm lâu dài.
Ví dụ, vào mùa Giáng sinh, nhiều người được tuyển dụng rồi bị cho nghỉ việc vào tháng Giêng. Nếu không điều chỉnh, số liệu sẽ cho thấy tình trạng tuyển dụng “bùng nổ” cuối năm và “tụt dốc” đầu năm.
Dù thường giúp làm mượt số liệu, những điều chỉnh này đôi khi sai lệch — như đã xảy ra vào tháng 6 và tháng 5 vừa qua.
Chẳng hạn, tháng 6, BLS ban đầu tính toán tăng 73.000 việc làm khu vực chính phủ, chủ yếu trong giáo dục tiểu bang và địa phương, ngay cả sau khi năm học kết thúc. Các nhà kinh tế Phố Wall khi đó đã chỉ ra sai sót rõ ràng này, và MarketWatch cũng gọi đó là “ảo ảnh” việc làm.
Sang tháng 7, con số tăng 73.000 này biến mất, thay vào đó số liệu sửa đổi cho thấy giảm 10.000 việc làm.
Ở giai đoạn cuối của quy trình, chưa tới một chục người chuẩn bị báo cáo việc làm. Nhóm này bị tách biệt khỏi phần còn lại của BLS để ngăn rò rỉ. Họ khóa số liệu vào hệ thống, và đến thứ Tư trước ngày công bố, ủy viên mới được báo trước.
Nhà Trắng được xem trước vào thứ Năm, và sáng thứ Sáu — ngày đầu tiên của tháng — báo cáo sẽ được công bố.
“Ủy viên không tham gia thu thập dữ liệu,” William Beach, giám đốc BLS trong nhiệm kỳ đầu của Trump, nói với CNN. “Ủy viên chỉ nhìn thấy số liệu vào thứ Tư trước khi công bố.”
Việc loại ủy viên khỏi quy trình này đã tồn tại nhiều thập kỷ, nhằm ngăn ảnh hưởng chính trị. “Theo tôi biết, quy trình này luôn như vậy,” Keith Hall, cựu ủy viên BLS giai đoạn 2008–2012, cho biết.
“Nếu ủy viên can thiệp số liệu, sẽ có nhiều người biết, và văn hóa tại BLS sẽ ngay lập tức phản ứng: từ chức, tố cáo, phản đối…,” Erica Groshen, ủy viên BLS giai đoạn 2013–2017, nói.
Ủy viên vẫn có thể đề xuất thay đổi cách thức cải thiện báo cáo, nhưng việc thao túng số liệu là rất khó.
Năm 2014, Văn phòng Tổng Thanh tra Mỹ điều tra cáo buộc thao túng khảo sát thất nghiệp, nhưng kết luận không có nỗ lực hệ thống nào nhằm làm sai lệch dữ liệu. Theo báo cáo, để thao túng được, cần 78 điều tra viên phối hợp chặt chẽ — điều “cực kỳ khó xảy ra”.
Các cựu quan chức BLS cho rằng để thay đổi đáng kể báo cáo việc làm, cần một âm mưu lớn hơn nữa, liên quan đến hàng trăm nhân viên trên toàn quốc.
Các nhà kinh tế cho biết nền kinh tế Mỹ khó theo dõi theo thời gian thực, và càng khó hơn từ sau đại dịch. Đại dịch đã làm thay đổi lâu dài hành vi của cá nhân và doanh nghiệp, đồng thời phá vỡ quá trình điều chỉnh theo mùa.
Khảo sát của BLS chỉ lấy mẫu một tỷ lệ rất nhỏ hộ gia đình và doanh nghiệp, nên có sai số lớn.
Ngoài ra, BLS đã bị thiếu ngân sách nhiều năm, trong khi chi phí biên soạn báo cáo tăng mạnh. Nhân sự bị cắt giảm khiến việc thu thập dữ liệu và ứng dụng công nghệ mới khó khăn hơn.
Elizabeth Renter, chuyên gia kinh tế tại NerdWallet, nói: “Nếu không có tài trợ và biện pháp bảo vệ tốt hơn, những vấn đề dẫn đến các điều chỉnh lớn sẽ không thể được khắc phục chỉ bằng cách thay lãnh đạo cơ quan.”
Hall kể ông từng phải đấu tranh để có được kinh phí khi làm việc với Nhà Trắng thời Obama, và nay tình hình còn tệ hơn. “Tất cả các khảo sát đều bị thu hẹp, làm tăng sự không chắc chắn,” ông nói.
Điển hình là tỷ lệ doanh nghiệp trả lời khảo sát đúng hạn giảm mạnh: tháng 7 vừa qua chỉ đạt 57,6%, so với 82,7% một thập kỷ trước.
BLS vẫn cho phép doanh nghiệp nộp câu trả lời muộn tối đa 3 tháng, nhờ đó tỷ lệ phản hồi cuối cùng vẫn đạt trên 90%. Các bản điều chỉnh số liệu sau đó phản ánh thông tin mới và chính xác hơn.
Do đó, các cựu quan chức cho rằng các điều chỉnh lớn trong tháng 6 và tháng 5, dù bất thường, chỉ đơn giản là kết quả của quy trình bình thường nhằm tăng độ chính xác.
Richard Moody, kinh tế trưởng tại Regions Financial, người thường chỉ trích những thiếu sót của báo cáo việc làm, khẳng định không thấy dấu hiệu thiên vị chính trị: “Với mọi vấn đề tôi nêu ra, tôi chưa bao giờ nghi ngờ động cơ hay tính liêm chính của nhân viên BLS.”
Theo lời ông Trump và các đồng minh, cựu lãnh đạo cơ quan này đáng bị sa thải vì thiên vị chính trị.
Nhưng các cựu lãnh đạo của Cục Thống kê Lao động (BLS) — cơ quan đang ở tâm điểm một cuộc tranh cãi chính trị — bác bỏ ý kiến đó. Họ khẳng định điều ngược lại: báo cáo việc làm được bảo vệ tối đa khỏi sự can thiệp chính trị.
Trump đã sa thải Ủy viên BLS Erika McEntarfer sau khi báo cáo việc làm tháng 7 có kết quả kém khả quan. McEntarfer được cựu Tổng thống Joe Biden bổ nhiệm năm 2024.
Điều khiến Nhà Trắng bức xúc là các bản điều chỉnh số liệu của tháng 6 và tháng 5 đã xóa gần như toàn bộ mức tăng việc làm được báo cáo trước đó. Họ cũng chỉ ra nhiều điều chỉnh lớn khác trong năm qua.
Tuy nhiên, cả các đảng viên Cộng hòa và Dân chủ từng làm việc tại BLS — bao gồm cả cựu ủy viên do Trump bổ nhiệm trong nhiệm kỳ đầu — đều cho rằng vụ sa thải này phản ánh sự hiểu lầm nghiêm trọng về cách báo cáo việc làm thực sự được tạo ra.
“Ủy viên không quyết định các con số, mà chỉ báo cáo những gì dữ liệu thể hiện,” nhóm Friends of the Bureau of Labor Statistics, bao gồm hai cựu ủy viên BLS, cho biết. “Quy trình thu thập số liệu được phân cấp từ đầu nhằm tránh cơ hội can thiệp.”
Quy trình lập báo cáo việc làm
Mỗi tháng, vài trăm nhà kinh tế và công chức lâu năm của BLS thu thập dữ liệu từ 600.000 doanh nghiệp trên toàn quốc để tìm hiểu số lượng nhân viên, mức lương và các thông tin khác. Họ còn nhận hỗ trợ từ các quan chức tại văn phòng thất nghiệp của cả 50 bang.Các nhà kinh tế BLS sẽ xem xét kỹ lưỡng dữ liệu. Nếu phát hiện lỗi rõ ràng, họ sẽ liên hệ doanh nghiệp để xác minh. Nếu không nhận được phản hồi hoặc không giải quyết được vấn đề, câu trả lời đó có thể bị loại bỏ.
Sau đó, nhân viên BLS xử lý kết quả khảo sát để ước tính số việc làm mới được tạo ra trong tháng. Đây là một quy trình phức tạp được xây dựng qua nhiều thập kỷ với nhiều bước, trong đó có bước điều chỉnh theo mùa để phản ánh các mô hình việc làm lâu dài.
Ví dụ, vào mùa Giáng sinh, nhiều người được tuyển dụng rồi bị cho nghỉ việc vào tháng Giêng. Nếu không điều chỉnh, số liệu sẽ cho thấy tình trạng tuyển dụng “bùng nổ” cuối năm và “tụt dốc” đầu năm.
Dù thường giúp làm mượt số liệu, những điều chỉnh này đôi khi sai lệch — như đã xảy ra vào tháng 6 và tháng 5 vừa qua.
Chẳng hạn, tháng 6, BLS ban đầu tính toán tăng 73.000 việc làm khu vực chính phủ, chủ yếu trong giáo dục tiểu bang và địa phương, ngay cả sau khi năm học kết thúc. Các nhà kinh tế Phố Wall khi đó đã chỉ ra sai sót rõ ràng này, và MarketWatch cũng gọi đó là “ảo ảnh” việc làm.
Sang tháng 7, con số tăng 73.000 này biến mất, thay vào đó số liệu sửa đổi cho thấy giảm 10.000 việc làm.
Ở giai đoạn cuối của quy trình, chưa tới một chục người chuẩn bị báo cáo việc làm. Nhóm này bị tách biệt khỏi phần còn lại của BLS để ngăn rò rỉ. Họ khóa số liệu vào hệ thống, và đến thứ Tư trước ngày công bố, ủy viên mới được báo trước.
Nhà Trắng được xem trước vào thứ Năm, và sáng thứ Sáu — ngày đầu tiên của tháng — báo cáo sẽ được công bố.
“Ủy viên không tham gia thu thập dữ liệu,” William Beach, giám đốc BLS trong nhiệm kỳ đầu của Trump, nói với CNN. “Ủy viên chỉ nhìn thấy số liệu vào thứ Tư trước khi công bố.”
Việc loại ủy viên khỏi quy trình này đã tồn tại nhiều thập kỷ, nhằm ngăn ảnh hưởng chính trị. “Theo tôi biết, quy trình này luôn như vậy,” Keith Hall, cựu ủy viên BLS giai đoạn 2008–2012, cho biết.
Khó thao túng số liệu
Điều gì xảy ra nếu ủy viên BLS cố can thiệp?“Nếu ủy viên can thiệp số liệu, sẽ có nhiều người biết, và văn hóa tại BLS sẽ ngay lập tức phản ứng: từ chức, tố cáo, phản đối…,” Erica Groshen, ủy viên BLS giai đoạn 2013–2017, nói.
Ủy viên vẫn có thể đề xuất thay đổi cách thức cải thiện báo cáo, nhưng việc thao túng số liệu là rất khó.
Năm 2014, Văn phòng Tổng Thanh tra Mỹ điều tra cáo buộc thao túng khảo sát thất nghiệp, nhưng kết luận không có nỗ lực hệ thống nào nhằm làm sai lệch dữ liệu. Theo báo cáo, để thao túng được, cần 78 điều tra viên phối hợp chặt chẽ — điều “cực kỳ khó xảy ra”.
Các cựu quan chức BLS cho rằng để thay đổi đáng kể báo cáo việc làm, cần một âm mưu lớn hơn nữa, liên quan đến hàng trăm nhân viên trên toàn quốc.
Vấn đề ngân sách
Nếu không phải do thiên vị chính trị, tại sao số liệu tháng 6 và tháng 5 lại sai lệch?Các nhà kinh tế cho biết nền kinh tế Mỹ khó theo dõi theo thời gian thực, và càng khó hơn từ sau đại dịch. Đại dịch đã làm thay đổi lâu dài hành vi của cá nhân và doanh nghiệp, đồng thời phá vỡ quá trình điều chỉnh theo mùa.
Khảo sát của BLS chỉ lấy mẫu một tỷ lệ rất nhỏ hộ gia đình và doanh nghiệp, nên có sai số lớn.
Ngoài ra, BLS đã bị thiếu ngân sách nhiều năm, trong khi chi phí biên soạn báo cáo tăng mạnh. Nhân sự bị cắt giảm khiến việc thu thập dữ liệu và ứng dụng công nghệ mới khó khăn hơn.
Elizabeth Renter, chuyên gia kinh tế tại NerdWallet, nói: “Nếu không có tài trợ và biện pháp bảo vệ tốt hơn, những vấn đề dẫn đến các điều chỉnh lớn sẽ không thể được khắc phục chỉ bằng cách thay lãnh đạo cơ quan.”
Hall kể ông từng phải đấu tranh để có được kinh phí khi làm việc với Nhà Trắng thời Obama, và nay tình hình còn tệ hơn. “Tất cả các khảo sát đều bị thu hẹp, làm tăng sự không chắc chắn,” ông nói.
Điển hình là tỷ lệ doanh nghiệp trả lời khảo sát đúng hạn giảm mạnh: tháng 7 vừa qua chỉ đạt 57,6%, so với 82,7% một thập kỷ trước.
BLS vẫn cho phép doanh nghiệp nộp câu trả lời muộn tối đa 3 tháng, nhờ đó tỷ lệ phản hồi cuối cùng vẫn đạt trên 90%. Các bản điều chỉnh số liệu sau đó phản ánh thông tin mới và chính xác hơn.
Do đó, các cựu quan chức cho rằng các điều chỉnh lớn trong tháng 6 và tháng 5, dù bất thường, chỉ đơn giản là kết quả của quy trình bình thường nhằm tăng độ chính xác.
Richard Moody, kinh tế trưởng tại Regions Financial, người thường chỉ trích những thiếu sót của báo cáo việc làm, khẳng định không thấy dấu hiệu thiên vị chính trị: “Với mọi vấn đề tôi nêu ra, tôi chưa bao giờ nghi ngờ động cơ hay tính liêm chính của nhân viên BLS.”
Tham khảo: MorningStar
Giới thiệu sách Trading hay
Các Phương Pháp Price Action Kinh Điển
Bộ sách tổng hợp các phương pháp Price Action truyền thống và hiện đại, với các hướng dẫn cụ thể và dễ áp dụng cho nhà giao dịch
Bài viết liên quan
