Lịch sử những cú sập của Bitcoin: Nhà đầu tư phải chờ bao lâu để "về bờ"?

Lịch sử những cú sập của Bitcoin: Nhà đầu tư phải chờ bao lâu để "về bờ"?

Lịch sử những cú sập của Bitcoin: Nhà đầu tư phải chờ bao lâu để "về bờ"?

TraderViet Crypto

Junior Mod
Thành viên BQT
Trial mod
5,289
9,495
Thread cover
data/assets/threadprofilecover/cover76-1793157286.png
Chủ đề liên quan
65168,87847,87684,87652
Từng 7 lần mất hơn nửa giá trị, bitcoin luôn đẩy người nắm giữ vào những đợt thử thách tâm lý. Dữ liệu cho thấy để lập kỷ lục mới sau cú sập, nhà đầu tư từng phải chờ tới hơn 1.100 ngày.

Nhìn lại mức đỉnh lịch sử 124.753 USD tính theo giá đóng cửa ngày được thiết lập vào ngày 6/10/2025 - trong phiên, giá có lúc vượt 126.000 USD - không ít người tham gia thị trường từng tin vào một kịch bản tăng trưởng không hồi kết. Thế nhưng, chỉ chưa đầy chín tháng sau đó, đồng tiền số lớn nhất thế giới lao dốc về 58.559 USD (giá đóng cửa ngày 30/6), khiến hơn một nửa giá trị vốn hóa thị trường bốc hơi.

Cảm giác tài sản sụt giảm nhanh chóng khiến nhiều nhà đầu tư đứng ngồi không yên. Tuy nhiên, theo phân tích của chuyên trang CryptoTicker, kịch bản này không hề mới. Nếu định nghĩa một cú sập là khi giá đóng cửa ngày giảm hơn 50% so với giá đóng cửa cao nhất từng đạt được trước đó, thì kể từ năm 2011 đến nay thị trường đã ghi nhận ít nhất 7 lần như vậy.

Đằng sau những lần trượt dốc ấy là những quy luật chu kỳ rõ nét và bài học đắt giá về khả năng chịu đựng của dòng vốn.


7 lần lao dốc hơn 50% và quy luật “dò đáy trong một năm”


Lần đầu tiên hiện tượng này xuất hiện là vào năm 2011, khi giá bitcoin rơi từ hơn 30 USD xuống chỉ còn hơn 2 USD, mất khoảng 93% giá trị sau khoảng 160 ngày. Các con số của giai đoạn này chỉ mang tính ước lượng vì khi đó thị trường mới có rất ít sàn giao dịch.

Sau đó, thị trường tiếp tục chứng kiến các đợt sụt giảm trên 50% vào tháng 4/2013, tháng 12/2013, tháng 12/2017, tháng 4/2021, tháng 11/2021 và gần nhất là chu kỳ 2025-2026.

Dữ liệu lịch sử chỉ ra một quy luật đáng chú ý. Trong 3 thị trường giá xuống lớn từ năm 2013 đến năm 2022, bitcoin đều mất khoảng một năm để đi từ đỉnh xuống đáy. Cụ thể, sau đỉnh năm 2013, đồng tiền này cần 406 ngày để chạm đáy, chu kỳ năm 2017 mất 364 ngày và đợt thoái trào năm 2021 kéo dài 378 ngày.

Ở chu kỳ gần nhất, sau khi đạt đỉnh 124.753 USD vào ngày 6/10/2025, bitcoin chạm mức đóng cửa thấp nhất 58.559 USD vào ngày 30/6. Quá trình này kéo dài 267 ngày, tương đương mức giảm 53,1%.

Nguyên nhân dẫn tới các cú sập của bitcoin thường xoay quanh 4 yếu tố quen thuộc: sàn giao dịch phá sản, làn sóng thanh lý vị thế đòn bẩy (leverage liquidation – việc sàn buộc đóng các vị thế vay ký quỹ khi giá đi ngược hướng dự đoán), các biện pháp can thiệp chính sách và những cú sốc vĩ mô toàn cầu. Trong hầu hết các trường hợp, nhiều yếu tố cùng tác động một lúc.

Năm 2011 và 2014, sàn Mt. Gox tại Tokyo – nơi từng xử lý phần lớn giao dịch bitcoin toàn cầu – trở thành tâm điểm khủng hoảng. Vụ tấn công mạng ngày 19/6/2011 khiến giá trên sàn này có thời điểm rơi về 0,01 USD, giáng đòn mạnh vào niềm tin thị trường dù mức giá đó chỉ xuất hiện riêng trên Mt. Gox.

Đến ngày 28/2/2014, sàn này chính thức nộp đơn phá sản tại Nhật Bản và thông báo thất lạc khoảng 850.000 bitcoin, đẩy thị trường vào mùa đông kéo dài sang tận tháng 1/2015.

1793157089450.png

Bitcoin đã 7 lần mất hơn một nửa giá trị trong 5 năm qua (Ảnh: CryptoTicker).​

Ngày 12/3/2020, một ngày sau khi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố Covid-19 là đại dịch, thị trường chứng kiến phiên giao dịch tồi tệ nhất lịch sử khi giá bitcoin bốc hơi 37,2% chỉ sau 24 giờ, rơi từ 7.911 USD xuống 4.971 USD, có lúc chạm đáy 4.860 USD trong phiên.

Giai đoạn 2021-2022 gắn liền với các đợt siết quy định và sự đổ vỡ của các định chế lớn. Sau khi Trung Quốc tuyên bố trấn áp hoạt động đào và giao dịch tiền số vào tháng 5/2021, theo ghi nhận của Reuters, bitcoin mất 53,1% giá trị tính đến ngày 20/7/2021 rồi lập đỉnh mới ngay tháng 10 cùng năm.

Đợt giảm tiếp theo bắt đầu từ đỉnh 67.567 USD ngày 8/11/2021. Tháng 5/2022, đồng stablecoin (tiền mã hóa được thiết kế để neo giá cố định, thường là 1 USD) UST mất mốc neo và hệ sinh thái Terra sụp đổ, thiệt hại ước tính khoảng 40 tỷ USD; nhà sáng lập Do Kwon bị tòa án New York tuyên 15 năm tù vào tháng 12/2025.

Chưa dừng lại ở đó, ngày 11/11/2022 sàn giao dịch FTX nộp đơn xin bảo hộ phá sản, đẩy giá bitcoin về đáy đóng cửa 15.787 USD mười ngày sau đó, thấp hơn 76,6% so với đỉnh.

Ở đợt giảm 2025-2026, đòn bẩy tài chính là tác nhân kích nổ chính. 4 ngày sau khi bitcoin lập đỉnh, diễn biến Mỹ công bố áp thêm 100% thuế quan lên hàng hóa Trung Quốc đã kích hoạt làn sóng bán tháo.

Dữ liệu từ Coinglass được PYMNTS tổng hợp cho thấy hơn 19 tỷ USD vị thế đòn bẩy của hơn 1,6 triệu tài khoản bị thanh lý – đợt thanh lý lớn nhất trong lịch sử tiền mã hóa.

Đáng chú ý, giá đóng cửa ngày hôm đó chỉ giảm 7%, nhưng trong phiên có lúc giảm tới 14,1%, cho thấy giá đóng cửa có thể che khuất mức độ khốc liệt thực tế. Đến tháng 6/2026, làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ và AI, dòng vốn rút khỏi các quỹ ETF bitcoin giao ngay tại Mỹ cùng nỗi lo lãi suất tăng do giá dầu đi lên tiếp tục nhấn chìm thị trường.


Mức giảm thu hẹp nhưng hành trình “về bờ” tính bằng năm


Dù mức độ khốc liệt của từng phiên vẫn rất cao, dữ liệu cho thấy các đáy chu kỳ của bitcoin đang có xu hướng nông dần. Từ mức giảm khoảng 93% của năm 2011, mức sụt giá tối đa từ đỉnh trong các mùa đông tiền số lần lượt thu hẹp về 84,5% (đáy tháng 1/2015), 83,4% (đáy tháng 12/2018), 76,6% (đáy tháng 11/2022) và tạm thời là 53,1% tính đến cuối tháng 6/2026.

Theo đánh giá của CryptoTicker (tác giả Dennis Weidner), sự hiện diện của các quỹ ETF cùng dòng vốn từ các định chế tài chính lớn đã giúp thị trường có chiều sâu hơn so với thời kỳ chỉ có một vài sàn giao dịch nhỏ lẻ. Quy mô lớn hơn giúp hạn chế biên độ rơi tự do, dù chính dòng tiền rút khỏi ETF cũng góp phần kéo giá xuống trong tháng 6/2026, và mức giảm hơn 50% vẫn đủ sức xóa sổ một nửa tài sản của người tham gia. CryptoTicker cũng lưu ý rằng không thể rút ra bảo đảm nào từ 4 chu kỳ rằng đợt giảm kế tiếp sẽ tiếp tục nông hơn.

Mặt khác, bài toán phục hồi tài khoản luôn khắc nghiệt hơn chiều giảm. Một khoản đầu tư mất 50% giá trị đòi hỏi phải tăng 100% mới trở lại điểm xuất phát. Nếu tính từ đáy tháng 11/2022, bitcoin phải tăng tới 328% mới chạm lại đỉnh cũ. Với đáy tháng 1/2015, con số này lên tới 546%. Từ đáy tháng 6/2026, bitcoin cần tăng 113% để quay lại đỉnh tháng 10/2025.

Thời gian để người mua ở đỉnh “về bờ” cũng kéo dài đằng đẵng. Sau các thị trường giá xuống lớn, bitcoin cần khoảng 630-1.127 ngày tính từ đỉnh cũ để thiết lập kỷ lục mới. Những người trót mua vào đúng vùng đỉnh các năm 2013, 2017 hay 2021 đều phải kiên nhẫn chờ đợi từ hơn 2 đến hơn 3 năm mới nhìn thấy tài khoản hòa vốn.

1793157122128.png

Làn sóng bán tháo và thanh lý lệnh đòn bẩy luôn là tác nhân đẩy các đợt điều chỉnh của tiền số vào thế rơi tự do (Ảnh: Getty).​


Chu kỳ hiện tại đang ở đâu: Đáy đã qua hay mùa đông còn dài?


Tính đến ngày 27/10, tròn 386 ngày đã trôi qua kể từ đỉnh 124.753 USD. Theo so sánh của CryptoTicker ở mốc 381 ngày sau đỉnh, bitcoin trong 3 chu kỳ trước đều đang chìm sâu ở vùng đáy với mức giảm từ 71% đến 80%. Tuy nhiên, mức giá khoảng 79.734 USD ghi nhận ở thời điểm hiện tại chỉ thấp hơn 36% so với đỉnh lịch sử, đồng thời cao hơn 36% so với đáy tháng 6.

Diễn biến này mở ra hai cách đọc dữ liệu: Bitcoin có thể đã tạo đáy xong ở mốc 58.559 USD, hoặc chu kỳ thoái trào lần này đang diễn ra chậm và kéo dài hơn so với thông lệ.

Dù vậy, góc nhìn kỹ thuật đang mang lại một số hy vọng. Theo tổng hợp của BeInCrypto, Galaxy Research và công ty dữ liệu Santiment đều nhìn thấy dấu hiệu tạo đáy, còn dữ liệu từ Glassnode cho thấy áp lực bán từ nhóm nhà đầu tư mới đã hạ nhiệt. Trong đó, Galaxy đi xa hơn khi khẳng định trong báo cáo công bố ngày 26/10 rằng thị trường giá xuống đã kết thúc với đáy ngày 30/6 và bitcoin đang bước vào giai đoạn tích lũy (giai đoạn giá đi ngang sau khi tạo đáy, trước một đợt tăng mới).

Theo ông Alex Thorn, Trưởng bộ phận nghiên cứu của Galaxy, đường trung bình động 50 tuần (mức giá đóng cửa trung bình của 50 tuần gần nhất, thường được dùng làm thước đo xu hướng dài hạn) đóng vai trò là ngưỡng kháng cự then chốt trong các chu kỳ giảm, còn đường trung bình động 200 tuần là ngưỡng hỗ trợ sàn.

Bitcoin mất đường trung bình 50 tuần vào giữa tháng 11/2025, nằm dưới mốc này suốt 44 tuần, rồi đóng cửa tuần trở lại phía trên vào tuần kết thúc ngày 20/9/2026 và đến ngày 18/10 đã có 5 tuần liên tiếp đóng cửa trên mốc này. Theo tính toán của BeInCrypto, với mức giá 79.935 USD, bitcoin hiện cao hơn khoảng 5% so với đường trung bình 50 tuần (75.812 USD).

Thống kê của Galaxy chỉ ra trong cả 4 lần bitcoin lấy lại đường trung bình động 50 tuần sau ít nhất 20 tuần nằm dưới kể từ năm 2011, giá đóng cửa trong 12 tháng tiếp theo chưa bao giờ giảm quá 8,4% so với mốc vừa vượt qua.

Galaxy cũng tự đặt ra điều kiện vô hiệu hóa luận điểm này: Nếu bitcoin đóng cửa tuần dưới đường trung bình 50 tuần (hiện khoảng 76.540 USD theo cách tính của Galaxy) và không lấy lại được trong vòng một tháng, kịch bản lạc quan sẽ không còn giá trị. Cần lưu ý rằng Galaxy và ông Thorn đều công bố đang nắm giữ bitcoin, và Santiment cho rằng tín hiệu tạo đáy sẽ bị trì hoãn nếu giá giảm bền vững xuống dưới 79.000 USD.

Sau 7 lần rơi tự do, bitcoin đã 6 lần chứng minh được khả năng hồi phục và lập đỉnh mới. Tuy nhiên, hành trình đi qua mùa đông chưa bao giờ dễ dàng, và lịch sử chỉ cho biết quy mô của sự kiên nhẫn cần có chứ không cho biết thời điểm. Thị trường luôn đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về tâm lý cùng chiến lược quản trị rủi ro nghiêm ngặt trước những biến động khó lường phía trước.

Nguồn: dantri​

 
 

Giới thiệu sách Trading hay
Các Phương Pháp Price Action Kinh Điển

Bộ sách tổng hợp các phương pháp Price Action truyền thống và hiện đại, với các hướng dẫn cụ thể và dễ áp dụng cho nhà giao dịch

BÌNH LUẬN MỚI NHẤT

✖
AdBlock Detected

We get it, advertisements are annoying!

Sure, ad-blocking software does a great job at blocking ads, but it also blocks useful features of our website. For the best site experience please disable your AdBlocker.

Back
Bên trên

Miễn trừ trách nhiệm

Tất cả nội dung trên website này đều vì mục đích cung cấp thông tin và không phải lời khuyên đầu tư.

Tại Việt Nam, giao dịch CFD forex có các rủi ro nhất định, trong đó bao gồm rủi ro về pháp lý. Độc giả nên tìm hiểu kỹ trước khi đưa ra quyết định tham gia.