Nguyên lý 2- Khối lượng giao dịch phải xác nhận xu hướng (Phần 2)

…
Vậy rốt cuộc Volume là gì?
Volume thực chất là số hợp đồng giữa bên bán và bên mua được khớp lệnh trong một phiên hoặc tại một vùng giá nhất định. Ở đây, chúng ta chỉ nói về volume theo phiên, còn volume theo vùng giá (gọi là volume profile) thì bạn có thể tìm hiểu thêm trên YouTube.

Phiên giao dịch là gì?
Hiểu đơn giản, phiên giao dịch là một khung thời gian – ví dụ khung 1H hay phiên 1H (60 phút) là như nhau.

Khớp lệnh là sao?

• Có 5 hợp đồng mua & 3 hợp đồng bán → 3 hợp đồng bán khớp lệnh với 3 hợp đồng mua- dư ra 2 hợp đồng chờ mua- 2 hợp đồng chờ mua sẽ được mua ở mức giá cao hơn ở phiên tiếp theo. Giá tăng.
• Có 5 hợp đồng mua & 15 hợp đồng bán → 5 hợp đồng mua khớp lệnh với 5 hợp đồng bán- dư ra 10 hợp đồng chờ bán- 10 hợp đồng chờ bán sẽ được bán ở mức giá thấp hơn ở phiên tiếp theo. Giá giảm.

Ví dụ cụ thể:
Trong phiên 1H từ 7h-8h, có 100 hợp đồng mua & 80 hợp đồng bán
→ Chỉ 80 lệnh được khớp, còn dư ra 20 hợp đồng chờ mua ở mức giá cao hơn ở phiên tiếp theo (8h-9h), vì 20 hợp đồng chờ mua sẽ khớp với 20 hợp đồng chờ bán ở mức giá cáo hơn dẫn tới giá tăng.
Các bạn có thể tìm hiểu thêm về thuyết đấu giá, để hiểu về cách thị trường hoạt động nhưng trong hệ thống giao dịch này, chúng ta không cần đi quá sâu vào chủ đề đó.
Nhân tiện, những bài viết của tôi sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn trường phái RSI cổ điển của Andrew Cardwell – người đã phát triển hệ thống này từ những năm 1970, đồng thời tiếp cận góc nhìn hiện đại hơn từ anh Alden Nguyễn – người đang giảng dạy RSI theo cách riêng của anh. Hai con người, hai thời đại – nhưng chúng ta sẽ cùng nhau tìm ra điểm chung trong cách họ nhìn nhận về RSI.

Nhưng vấn đề là...
Trên các sàn tập trung Forex hay Crypto (Binance, OKX, BingX...), không có cách nào tổng hợp chính xác volume từ tất cả sàn giao dịch tại một thời điểm nhất định, bởi vì mỗi sàn hoạt động độc lập. Ví dụ: cùng là Bitcoin nhưng được mua bán trên rất nhiều sàn khác nhau → không thể có dữ liệu volume tổng hợp chính xác ở tất cả các sàn.

Vậy chúng ta đang dùng Volume gì?
Chúng ta dùng cái gọi là Volume tick – tick là tiếng tíc tắc của đồng hồ, hiểu nôm na là:

• Mỗi lần giá nhảy trong 1 phiên- thì volume trong phiên đó sẽ nhảy lên 1 tick
• Điều gì khiến giá nhảy? - Một hợp đồng mua bán được khớp lệnh thì giá sẽ nhảy 1 lần và volume sẽ nhảy 1 tick
  
  
  
  
  • Trong phiên 1H (7h-8h), giá tăng từ 10→15 bao gồm 15 bước nhảy volume sẽ hiện lên 15 tick
  • Trong phiên 1H (8h-9h), giá tăng từ 15→20 bao gồm 30 bước nhảy volume sẽ hiện lên 30 tick
  • Kết luận: Số lượng hợp đồng được khớp ở phiên thứ 2 nhiều hơn phiên đầu tiên, và biến động giá ở phiên thứ 2 cũng sẽ sôi động hơn ở phiên thứ nhất.

Chỉ vậy thôi, chúng ta không cần phải suy luận ra quá nhiều từ volume, ví dụ như lượng hợp đồng mua ở phiên thứ 2 nhiều hơn bao nhiêu so với phiên thứ 1, rất khó để làm được điều đó và cũng không cần thiết- cũng không phải là trường phái của Charles Dow.

• Cột volume bạn thấy trên TradingView hay MT4 là volume tick – chỉ phản ánh khối lượng khớp lệnh tại chính sàn đó, không phải tổng volume giao dịch toàn thị trường của một mã tài chính.

→ Vì vậy, bạn nên chọn các sàn uy tín để có sự tổng hợp volume chính xác nhất.

Có sàn nào thống kê chính xác khối lượng không?
Có, nhưng chỉ trong trường hợp bạn dùng sàn phi tập trung (DEX), nơi mọi giao dịch đều ghi trên blockchain hay sổ cái tổng → công khai minh bạch. Tuy nhiên, với vai trò là một Retail Trader, việc này không quá quan trọng – bạn chỉ cần hiểu đúng về bản chất volume bạn nhìn hàng ngày là được.


Vậy hiểu sao cho đúng?
Hãy tưởng tượng. Tôi đi 5 bước được 10 mét. Còn một anh Tây đi 3 bước cũng được 10 mét. Vậy rõ ràng anh ta bước dài và mạnh hơn tôi, mặc dù cả hai đều đạt cùng kết quả. Giá và volume cũng vậy, đừng chỉ nhìn cột cao thấp mà vội kết luận, phải nhìn cả một quá trình di chuyển của volume tương quan với hành động giá. Phải đặt nó vào từng ngữ cảnh để hiểu được bản chất của chuyển động giá.



Vì sao RSI và Volume lại có mối tương quan?
Tôi từng nói rằng: "Chỉ cần hiểu rõ bản chất của RSI, bạn đã nắm được toàn bộ câu chuyện của thị trường mà không cần đến sự hỗ trợ của Volume." Vì sao lại như vậy? Thành thật mà nói, chính tôi cũng không thể đưa ra một lời giải thích tuyệt đối. Nhưng thay vì lý luận suông, hãy cùng nhau bước vào biểu đồ bên dưới để tìm câu trả lời thực tế.

Lưu ý: Phần nội dung tiếp theo có đến 90% kiến thức của các bài trước. Vì vậy, bạn cần nắm vững chúng để có thể hiểu rõ phần phân tích dưới đây.

Vậy là chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu về Volume Tick, những hiểu lầm và khuất mắt trước đây giờ đã được làm sáng tỏ. Chúng ta cũng thấy được mối liên hệ giữa volume và RSI, và nhận ra rằng chỉ cần sử dụng một trong hai công cụ này là đã có thể nắm bắt được bản chất thị trường.

Nếu bạn mới bắt đầu, hãy sử dụng cả volume và RSI để làm quen. Nhưng khi đã thành thạo, chỉ cần dùng RSI là đủ – vừa tiết kiệm thời gian phân tích, vừa giúp biểu đồ của bạn trở nên gọn gàng hơn.

Chúng ta không đi theo hướng phân tích từng thanh Volume so với từng cây nến (Tape Reading) – bạn có thể tự tìm hiểu chuyên sâu về Tape Reading- nhưng đây không phải là thế mạnh của tôi nên không thể giải thích chuyên sâu cho các bạn. Trong hệ thống giao dịch của chúng ta, Volume chỉ đơn giản được dùng để xác định xu hướng giá, đúng với tinh thần của lý thuyết Dow.
…