Học phân tích thị trường từ Stockcharts (Bài 512): Phân tích Liên thị trường (phần i)

Tóm tắt bài trước:

• Phân tích luân chuyển nhóm ngành là phương pháp kết nối sức mạnh và sự suy yếu hiện tại của thị trường chứng khoán với chu kỳ kinh tế chung (business cycle). Phương pháp này dựa trên hiệu suất tương đối của 11 quỹ S&P Sector SPDR ETF. Khi đã xác định được nhóm ngành nào đang mạnh, nhóm nào đang yếu, anh em có thể đối chiếu kết quả đó với biểu đồ chu kỳ kinh tế lý thuyết để từ đó – hy vọng là – bắt mạch được thị trường đang nằm ở giai đoạn nào của chu kỳ. Thông tin này sau đó sẽ giúp chúng ta dự đoán xem nhóm ngành nào sẽ thu hút dòng tiền và bứt phá trong những tuần hoặc tháng tới.
• Phân Tích Luân Chuyển Nhóm Ngành:
  Giai đoạn 1: Nền kinh tế đang thu hẹp và trái phiếu (bonds) bắt đầu tăng giá khi lãi suất giảm. Nền kinh tế yếu kém sẽ thúc đẩy các chính sách tiền tệ nới lỏng và hạ lãi suất, đây là chất xúc tác cực kỳ "bullish" cho thị trường trái phiếu.
  Giai đoạn 2: Đánh dấu sự tạo đáy của nền kinh tế và cả thị trường chứng khoán. Mặc dù các điều kiện kinh tế đã ngừng xấu đi, nhưng nó vẫn chưa bước vào pha mở rộng hay thực sự tăng trưởng. Tuy nhiên, chứng khoán luôn phản ánh kỳ vọng tương lai, nên nó thường tạo đáy và chạy trước cả khi giai đoạn thu hẹp kết thúc.
  Giai đoạn 3: Cho thấy sự cải thiện rõ rệt của các điều kiện kinh tế khi chu kỳ chuẩn bị chuyển sang pha mở rộng. Chứng khoán đang trong đà tăng và giá hàng hóa (commodities) cũng bắt đầu ngóc đầu dậy để "chạy đà" đón đầu pha mở rộng.
  Giai đoạn 4: Đánh dấu thời kỳ mở rộng toàn diện. Cả chứng khoán và hàng hóa đều tăng mạnh, nhưng trái phiếu lại cắm đầu giảm do sự mở rộng làm gia tăng áp lực lạm phát. Để kiềm chế lạm phát, lãi suất sẽ rục rịch được tăng lên.
  Giai đoạn 5: Là đỉnh điểm của tăng trưởng kinh tế và thị trường chứng khoán. Dù quá trình mở rộng vẫn đang diễn ra, nhưng tốc độ tăng trưởng đã chậm lại vì lãi suất cao và giá hàng hóa leo thang bắt đầu gây áp lực. Chứng khoán lại một lần nữa đi trước khi tạo đỉnh trước lúc nền kinh tế thực sự kết thúc pha mở rộng. Lúc này, hàng hóa vẫn giữ được sức mạnh và sẽ tạo đỉnh sau chứng khoán.
  Giai đoạn 6: Đánh dấu sự suy thoái của nền kinh tế khi chu kỳ chuẩn bị chuyển từ pha mở rộng sang pha thu hẹp. Chứng khoán lúc này đã giảm một đoạn rồi, và hàng hóa cũng bắt đầu quay đầu giảm giá để phản ánh kỳ vọng nhu cầu sụt giảm do kinh tế khó khăn.
  Anh em cần lưu ý, đây là chu kỳ kinh tế lý tưởng trong một môi trường lạm phát. Cổ phiếu và trái phiếu cùng dắt tay nhau tăng ở giai đoạn 2 và 3, và cũng rủ nhau giảm ở giai đoạn 5 và 6. Tuy nhiên, kịch bản này sẽ không áp dụng trong một môi trường giảm phát (deflation) – khi đó, cổ phiếu và trái phiếu sẽ di chuyển ngược chiều nhau.
• Không có gì ngạc nhiên khi chu kỳ kinh tế có ảnh hưởng trực tiếp đến sự luân chuyển dòng tiền giữa các nhóm ngành và lĩnh vực trên thị trường. Sẽ có những nhóm ngành out-perform (vượt trội) so với phần còn lại trong từng giai đoạn cụ thể. Nắm được chúng ta đang ở đâu trong chu kỳ kinh tế sẽ giúp anh em trader/investor có vị thế ở đúng nhóm ngành tiềm năng và tránh "đu đỉnh" ở những nhóm sắp hết vị.
• Anh em phân tích kỹ thuật (chartists) cũng có thể so sánh hiệu suất giữa nhóm Tiêu dùng không thiết yếu (Consumer Discretionary) và Tiêu dùng thiết yếu (Consumer Staples) để tìm kiếm manh mối về sức khỏe nền kinh tế. Cổ phiếu Tiêu dùng không thiết yếu đại diện cho những mặt hàng "tùy chọn" (mua cũng được, không mua cũng chẳng sao). Nhóm này bao gồm bán lẻ và sản xuất quần áo, giày dép, nhà hàng và ô tô. Ngược lại, cổ phiếu Tiêu dùng thiết yếu đại diện cho những mặt hàng bắt buộc phải có trong cuộc sống, ví dụ như xà phòng, kem đánh răng, thực phẩm, đồ uống và thuốc men. Nhóm Tiêu dùng không thiết yếu thường sẽ bứt phá (outperform) khi nền kinh tế đang hưng phấn và tăng trưởng. Trái lại, nó sẽ tụt hậu (under-perform) khi kinh tế gặp khó khăn hoặc đang trong giai đoạn thu hẹp.
• Chúng ta có thể so sánh hiệu suất của hai nhóm này bằng một biểu đồ tỷ lệ (ratio chart) cực kỳ đơn giản: lấy quỹ Consumer Discretionary SPDR (mã XLY) chia cho Consumer Staples SPDR (mã XLP).

Phân tích Liên thị trường (Intermarket Analysis) là gì?

Phân tích liên thị trường là một nhánh chuyên sâu của phân tích kỹ thuật, tập trung nghiên cứu mối tương quan giữa 4 lớp tài sản lớn: chứng khoán, trái phiếu, hàng hóa và tiền tệ. Trong cuốn sách kinh điển "Trading with Intermarket Analysis", tác giả John Murphy đã chỉ ra rằng các nhà phân tích biểu đồ có thể tận dụng những mối liên hệ này để nhận diện xem nền kinh tế đang ở giai đoạn nào của chu kỳ, từ đó nâng cao đáng kể độ chính xác trong các dự báo.

Giữa chứng khoán và trái phiếu, trái phiếu và hàng hóa, hay giữa hàng hóa và đồng USD luôn tồn tại những quy luật tương quan cực kỳ rõ ràng. Việc nắm vững các quy luật này sẽ giúp trader xác định được chu kỳ đầu tư hiện tại, "chọn mặt gửi vàng" vào các nhóm ngành dẫn dắt và né xa những nhóm ngành đang hoạt động kém hiệu quả. Phần lớn nội dung của bài viết này được tổng hợp từ cuốn "Trading with Intermarket Analysis" cùng các bài phân tích trong chuyên mục Market Message của John Murphy trên nền tảng StockCharts.com.

Mối tương quan trong Môi trường Lạm phát

Các mối quan hệ liên thị trường phụ thuộc rất lớn vào áp lực lạm phát hoặc giảm phát của nền kinh tế. Trong một môi trường lạm phát "bình thường", chứng khoán và trái phiếu sẽ có tương quan thuận. Điều này có nghĩa là cả hai lớp tài sản này sẽ chuyển động cùng chiều với nhau. Nền kinh tế toàn cầu đã từng trải qua một giai đoạn lạm phát như vậy kéo dài từ thập niên 1970 cho đến cuối thập niên 1990.

Dưới đây là những quy luật tương quan cốt lõi mà bạn cần nhớ trong một môi trường lạm phát:

• Tương quan thuận giữa trái phiếu và chứng khoán.
• Trái phiếu thường sẽ đảo chiều xu hướng trước chứng khoán (đóng vai trò như một chỉ báo sớm).
• Tương quan nghịch giữa trái phiếu và hàng hóa.
• Tương quan nghịch giữa đồng USD và hàng hóa.

TƯƠNG QUAN THUẬN: Khi một tài sản tăng, tài sản kia cũng tăng theo.
TƯƠNG QUAN NGHỊCH: Khi một tài sản tăng, tài sản kia sẽ giảm.

Trong môi trường lạm phát, thị trường chứng khoán thường phản ứng rất tích cực trước động thái giảm lãi suất (tương đương với việc giá trái phiếu tăng). Mặt bằng lãi suất thấp sẽ đóng vai trò kích thích các hoạt động kinh tế và thúc đẩy biên lợi nhuận của doanh nghiệp. Tuy nhiên, anh em cần lưu ý rằng: "môi trường lạm phát" ở đây không đồng nghĩa với tình trạng lạm phát phi mã hay mất kiểm soát. Thuật ngữ này đơn giản chỉ diễn tả việc các động lực tạo ra lạm phát đang lấn át hoàn toàn so với áp lực giảm phát mà thôi.