Học phân tích thị trường từ Stockcharts (Bài 562): Chiến Lược Bắt Nhịp Thị Trường CVR3 Dựa Trên Chỉ Số VIX (phần i)

Tóm tắt bài trước:

• Được phát triển bởi Donald Lambert, Commodity Channel Index (CCI) là một chỉ báo dao động động lượng (momentum oscillator) thường được dùng để nhận diện các xu hướng mới hoặc cảnh báo tình trạng quá mức của thị trường. Chiến lược này sử dụng CCI trên khung Tuần (Weekly) để xác định thiên hướng giao dịch (trading bias) khi đường CCI bứt phá lên trên mức +100 hoặc lao dốc xuống dưới -100 – đây là những vùng key level được chính Lambert nhấn mạnh. Sau khi xác định được bias, chúng ta sẽ dùng khung Ngày (Daily) để tìm kiếm các tín hiệu vào lệnh khi CCI chạm đến các vùng cực đại của nó.
• Nguyên tắc giao dịch cơ bản với CCI của Lambert tập trung vào các nhịp giá vượt mốc +100 hoặc thủng mốc -100 để tạo tín hiệu Mua và Bán. Do 70% đến 80% thời gian giá trị CCI chỉ dao động trong biên độ từ +100 đến -100, nên các tín hiệu mua/bán thực chất chỉ xuất hiện trong khoảng 20% đến 30% thời gian. Cụ thể, khi CCI vượt qua ngưỡng +100, tài sản đang giao dịch được xem là bước vào một xu hướng tăng mạnh, đồng thời một tín hiệu Mua được kích hoạt. Vị thế này nên được đóng lại khi CCI cắt ngược xuống dưới mốc +100. Ngược lại, khi CCI xuyên thủng mức -100, thị trường được xác nhận đang trong một downtrend mạnh, tín hiệu Bán sẽ xuất hiện. Vị thế bán này nên được chốt khi CCI quay đầu vượt lên trên -100.
• Vì luôn yêu cầu thoát lệnh ngay khi CCI quay đầu (cắt dưới +100 hoặc trên -100), chiến lược nguyên bản của Lambert thường tạo ra rất nhiều tín hiệu trong ngắn hạn. Chiến lược "CCI Correction" (Giao dịch điều chỉnh với CCI) dưới đây mang đến một sự tinh chỉnh cho hệ thống gốc của ông, nhưng vẫn giữ nguyên tinh thần cốt lõi: dựa vào các pha bứt phá khỏi ngưỡng +100 hoặc -100. Quá trình này bao gồm 3 bước:
  • 1. Xác định xu hướng chính và thiên hướng giao dịch (Trading Bias). Việc CCI bứt phá qua mốc +100 trên khung Tuần (Weekly) cho thấy một uptrend đang hình thành, lúc này chúng ta sẽ ưu tiên thiên hướng đánh lên (Bullish bias). Bias này sẽ được giữ nguyên cho đến khi CCI giảm mạnh xuống dưới mốc -100. Tương tự, nếu CCI xuyên thủng mốc -100 trên khung Tuần, một xu hướng giảm đang bắt đầu và chúng ta chuyển sang thiên hướng đánh xuống (Bearish bias). Bearish bias này sẽ được duy trì cho đến khi xu hướng bị phá vỡ bởi một nhịp tăng vượt mức +100.
  • 2. Chờ đợi một nhịp sóng ngược (Counter-trend) ở khung thời gian nhỏ hơn. Chuyển xuống khung Ngày (Daily), hãy tìm kiếm các nhịp điều chỉnh giảm (pullback) khi khung Tuần đang cho Bullish bias. Cụ thể, cú lao dốc của CCI Daily xuống dưới mốc -100 phản ánh một nhịp pullback đang diễn ra bên trong một xu hướng tăng lớn hơn. Ngược lại, hãy canh những nhịp nảy lên (bounces) khi Bias đang là Bearish. Khi CCI Daily vượt mức +100, nó cho thấy một nhịp hồi kỹ thuật đang hình thành bên trong một downtrend chính.
  • 3. Tìm kiếm sự đảo chiều của nhịp sóng ngược này. Khi Bias đang là Bullish và CCI Daily đã giảm xuống dưới -100, việc CCI bật tăng trở lại vùng dương sẽ là tín hiệu cho thấy nhịp pullback đã kết thúc. Điều này xác nhận xu hướng tăng chính đang tiếp diễn. Tương tự, nếu Bias là Bearish và CCI Daily đang nhô lên trên +100, một cú cắm đầu trở lại vùng âm sẽ là tín hiệu cho thấy nhịp hồi kỹ thuật đã hoàn thành. Điều này xác nhận xu hướng giảm lớn sẽ tiếp tục.
• Ý tưởng cốt lõi ở đây là luôn giao dịch thuận theo xu hướng lớn. Các trader cần phải hạ khung thời gian để tìm kiếm các tín hiệu vào lệnh sắc nét dựa trên xu hướng nhỏ hơn. Về mặt lý thuyết, bạn có thể áp dụng sự kết hợp này trên bất kỳ đa khung thời gian nào. Lấy ví dụ, bạn có thể dùng khung D1 (Ngày) để xác định xu hướng chính và thiết lập Trading Bias. Sau đó, hạ xuống khung M30 (30 phút) để bám theo các con sóng nhỏ và tìm tín hiệu kích hoạt lệnh. Việc thiết lập vị thế sau một nhịp điều chỉnh luôn giúp chúng ta cải thiện tỷ lệ Risk-Reward (R:R) một cách tối ưu nhất.
• Việc sử dụng hai đa khung thời gian (multi-timeframe), chẳng hạn như ngó khung Tuần để tìm bias rồi lại hạ xuống khung Ngày để tìm entry, đôi khi khá cồng kềnh. Anh em phân tích kỹ thuật hoàn toàn có thể "mô phỏng" đường CCI khung Tuần ngay trên biểu đồ Ngày bằng cách sử dụng một chu kỳ tính toán dài hơn. Thay vì dùng CCI chu kỳ 20 tuần trên chart Tuần, bạn có thể sử dụng luôn đường CCI 100 ngày (100-day CCI) để thiết lập trading bias. Bullish bias được kích hoạt khi CCI bứt phá qua mốc +100 (vùng màu vàng) và bearish bias nắm quyền khi CCI lao dốc xuống dưới -100 (vùng màu trắng).

CVR3 là một chiến lược giao dịch ngắn hạn dùng để căn thời điểm vào lệnh (market timing), tận dụng các trạng thái hoảng loạn hoặc hưng phấn tột độ của giới đầu tư.

CVR3 là hệ thống giao dịch ngắn hạn sử dụng chỉ số biến động Cboe ($VIX) để canh nhịp giải ngân cho chỉ số S&P 500. Được phát triển bởi Larry Connors và Dave Landry, chiến lược này tìm kiếm các thời điểm VIX bị kéo căng quá mức (overextended) nhằm phát hiện trạng thái sợ hãi hoặc tham lam cực độ trên thị trường chứng khoán. Đây là một phương pháp giao dịch đảo chiều hồi quy về giá trị trung bình (mean-reversion): nỗi sợ hãi tột độ sẽ kích hoạt tín hiệu Mua, trong khi sự tham lam quá mức sẽ phát đi tín hiệu Bán.

Định Nghĩa Chỉ Số VIX

Chỉ số Biến động Cboe ($VIX) đo lường độ biến động tiềm ẩn (implied volatility) của một rổ hợp đồng quyền chọn bán (put) và quyền chọn mua (call) trên chỉ số S&P 500. Cụ thể hơn, VIX phản ánh kỳ vọng biến động trong vòng 30 ngày tới của S&P 500. Biến động ở đây chính là thước đo rủi ro. Độ biến động tương đối cao phản ánh mức độ rủi ro lớn hơn trên thị trường chứng khoán, ngược lại, biến động thấp ngụ ý rủi ro đang ở mức thấp.


VIX còn được giới tài chính gọi là "chỉ số sợ hãi". Khi tâm lý hoảng loạn bao trùm sàn chứng khoán, độ biến động và chỉ số VIX sẽ dựng đứng. Điều này kích hoạt một đợt tăng vọt về độ biến động tiềm ẩn của các quyền chọn bán (put options), đẩy giá mua bảo hiểm quyền chọn bán tăng vọt theo. Trái ngược với sợ hãi là sự chủ quan, tự mãn (complacency). Khi nỗi sợ lắng xuống, VIX sẽ trôi dần về các vùng thấp; và khi VIX rơi xuống những ngưỡng cực kỳ thấp, đó là lúc thị trường đang quá mức chủ quan và lơ là phòng thủ.

Tín Hiệu Mua (Buy Signal):

Có ba điều kiện để xác nhận tín hiệu Mua, toàn bộ đều soi chiếu trực tiếp trên biểu đồ của chỉ số VIX ($VIX):

1. Mức giá thấp nhất ngày (Low) nằm hoàn toàn phía trên đường trung bình động 10 ngày (10-day MA). Điều này đồng nghĩa với việc toàn bộ thanh giá hoặc cây nến ngày hôm đó phải nằm lơ lửng bên trên đường MA 10.
2. Giá đóng cửa ngày (Close) phải cao hơn đường MA 10 ít nhất 10%. Trên nền tảng SharpCharts, anh em có thể dùng chỉ báo Phần trăm Dao động Giá - Percent Price Oscillator (PPO) để thiết lập điều kiện này, nhưng lưu ý là công cụ này sử dụng đường trung bình hàm mũ (EMA 10). Cài đặt PPO(1,10,1) sẽ hiển thị mức chênh lệch phần trăm giữa EMA 1 ngày (giá đóng cửa) và EMA 10 ngày. Khi PPO đạt từ mốc 10 trở lên, điều đó xác nhận giá đóng cửa đang cao hơn EMA 10 tối thiểu 10%.
3. Giá đóng cửa thấp hơn giá mở cửa. Nói một cách đơn giản, cây nến hôm đó phải là một nến giảm (nến đen hoặc nến đặc ruột). Nến đặc ruột cho thấy phe bán đã ép giá đóng cửa xuống thấp hơn giá mở cửa; ngược lại, nến trắng (rỗng ruột) thể hiện giá đóng cửa cao hơn giá mở cửa.

Ví Dụ Về Tín Hiệu Mua:

Ví dụ trên hiển thị biểu đồ chỉ số VIX ($VIX) ở khung trên cùng, chỉ báo PPO (1,10,1) ở khung giữa và chỉ số S&P 500 ở khung dưới cùng. Trên thực tế, việc cả ba điều kiện cùng xuất hiện trong một phiên giao dịch hiếm gặp hơn chúng ta nghĩ. Các mũi tên màu xanh lá làm nổi bật 4 tín hiệu Mua xuất hiện trong khoảng thời gian từ cuối tháng 7 đến cuối tháng 9 năm 2011. Dân kỹ thuật (chartists) có thể cân nhắc mở rộng "cửa sổ kích hoạt" (rule window) bằng cách chấp nhận cả 3 điều kiện hoàn thành trong một khung thời gian 3 ngày liên tiếp. Cách làm này sẽ giúp tăng tần suất xuất hiện tín hiệu.