Những bí mật chưa tiết lộ về Fibonacci - Bài 5: Dự báo đỉnh – đáy bằng Fibonacci

Trong các bài trước tôi đã chia sẻ với các bạn cách tìm đỉnh – đáy đúng để vẽ Fibonacci một cách chính xác và nhanh chóng, cũng như cách sử dụng các tỷ lệ Fibonacci cơ bản một cách linh hoạt tùy theo diễn biến thị trường. Trong bài này tôi sẽ chia sẻ với các bạn cách dự báo đỉnh – đáy bằng công cụ Fibonacci thuần túy.

Đỉnh – Đáy. Hai từ đó nói lên tất cả. Đó là niềm ao ước, khát khao tìm kiếm của biết bao thế hệ trader. Biết bao nhiêu người đã dành cả tuổi thanh xuân để tìm kiếm một công cụ, một phương pháp, một cái chén Thánh nào đó mà nó có thể giúp ta tìm ra những cái điểm G của thị trường. Khi đã có được chén Thánh trong tay rồi thì quả là làm giàu không khó. Thế nhưng, đến tận bây giờ, theo như những gì tôi được biết, thì vẫn chưa có ai tìm ra được cả.

Đến đây thì các bạn sẽ nảy ra câu hỏi. Việc tìm ra mấy cái điểm G đó bằng vô vàn phương pháp bí truyền, phức tạp, hoặc phải kết hợp nhiều phương pháp hỗ trợ cho nhau mà vẫn vô vọng, vậy thì ông Cybertron chỉ dùng một cái công cụ đơn giản như Fibonacci, kéo tới kéo lui mấy điểm trên chart, thì làm sao mà tìm ra đỉnh đáy được chứ? Đúng vậy, các bạn đã có câu trả lời rồi đó. Chẳng ai có thể có câu trả lời chính xác cho vấn đề đỉnh đáy cả. Ông Cybertron với cái tool miễn phí Fibonacci lại càng không.

Mấu chốt ở đây là chúng ta đã đặt sai vấn đề. Vấn đề không phải là dùng Fibonacci có giúp ta tìm ra chính xác đỉnh đáy hay không. Câu hỏi đúng là vậy thì Fibonacci giúp ta được gì trong trong trading? Vâng, nếu câu hỏi là như vậy thì tôi có câu trả lời. Fibonacci có thể giúp chúng ta dự báo được một vùng tiềm năng mà ở đó market có thể tạo đỉnh – đáy. Tất nhiên là để dự báo có độ chính xác cao hơn thì chúng ta vẫn phải sử dụng thêm các công cụ, các phương pháp khác hỗ trợ cho nhau. Và cuối cùng thì các bạn vẫn phải nhớ rằng, chúng ta không đi làm cái việc tiên đoán đâu là đỉnh, đâu là đáy. Thị trường luôn tạo ra rất nhiều đỉnh đáy, lớn có nhỏ có, mọi lúc mọi nơi, trong mọi khung thời gian. Là một trader, chúng ta chỉ muốn biết rằng cái đỉnh – đáy mà ta vừa nhìn thấy đó đã thật là một cái đỉnh – đáy quan trọng, là cái nơi kết thúc của một xu hướng mà chúng ta đang theo dõi chưa.

Mục tiêu của chúng ta là khi cái đỉnh – đáy hình thành xong, đánh dấu cái xu hướng mà ta đang theo dõi đã kết thúc, đã chuyển sang một xu hướng mới, chúng ta sẽ phản ứng bằng những hành động phù hợp, như là cover vị thế đang có, hay là mở vị thế mới. Đó mới chính là điều chúng ta cần tìm kiếm.

Thực ra, chỉ sử dụng một mình công cụ Fibonacci để dự đoán đỉnh đáy là một công việc khó khăn. Sẽ dễ dàng hơn rất nhiều nếu có sự hỗ trợ của một công cụ khác, ví dụ như Elliott Wave Principle. Tuy nhiên trong phạm vi loạt bài viết này, với mục đích giới thiệu với các bạn các cách thức sử dụng Fibonacci, nên tôi sẽ chia sẻ một phương pháp, không phải tối ưu, nhưng trong chừng mực nào đó sẽ giúp các bạn có một sự hiểu biết sâu hơn về Fibonacci. Và đó chính là mục đích chính của tôi qua loạt bài về Fibonacci này. Các bạn cứ xem như đây là một ví dụ chuyên sâu giúp làm nổi bật chủ đề, hơn là xem nó như một phương pháp thực hành để xác định đỉnh – đáy nhé.


Nguyên lý cân bằng và ứng dụng của nó vào thị trường chứng khoán

Sự cân bằng hay sự quân bình (mean) vốn là một nguyên lý chủ đạo xuyên suốt trong vũ trụ của chúng ta. Trong thế giới tài chính, nó cũng là một nguyên lý căn bản, một sợi chỉ đỏ mà cả 2 trường phái phân tích cơ bản và phân tích kỹ thuật, cả các nhà đầu tư kiểu ông Warren Bufett lẫn các nhà đầu cơ kiểu George Soros và giới trader chúng ta, đều dựa vào. Đó là khi bị lệch ra khỏi vị thế cân bằng thì sự vật có xu hướng quay trở lại vị thế cân bằng đó. Lệch càng nhiều thì xu thế quay trở lại càng mạnh. Đó là nguyên lý Vật cực tắc phản của phương Đông và Mean Reversion của phương Tây.

Trong trường phái phân tích kỹ thuật của anh em trader chúng ta, cũng có rất nhiều, có vô vàn phương pháp phân tích dựa trên nguyên lý này, từ các đường MA, đến Bollinger bands, Keltner bands, Ichimoku .v.v. và .v.v. Và cách vẽ Fibonacci để dự báo đỉnh đáy cũng không ngoại lệ. Tuy nhiên, nó còn đi xa hơn thế nữa. Nó còn dựa trên nguyên lý của quả lắc. Khi quả lắc bị kéo lệch về 1 phía rồi thả ra, nó sẽ quay trở lại vị trí cân bằng của nó. Nhưng nó không dừng lại ngay ở đó, mà nó lại đi tiếp, quá về phía bên kia, với một khoảng cách tương đương. Giá cũng vậy, hay nói chính xác hơn là tâm lý của con người cũng vậy. Nó luôn chuyển từ thái cực này sang thái cực khác, từ quá sợ hãi sang quá tham lam. Dựa trên nguyên lý này, ta sẽ dùng Fibonacci để xác định 2 cái thái cực đó của tâm lý con người, thể hiện thông qua biểu đồ giá. Tất nhiên là một cách tương đối thôi các bạn nhé.

Phương pháp dự đoán đỉnh / đáy của một con sóng bằng Finonacci.

Để làm được việc này một cách tương đối chính xác thì chúng ta không thể chỉ thực hiện 1 lần mà phải liên tục điều chỉnh theo các diễn biến mới nhất của thị trường. Tôi sẽ thực hiện cho 1 con sóng tăng, các bạn sẽ làm tương tự nhưng ngược lại cho 1 con sóng giảm nhé.

Bước 1:

Trong bước này, giả định rằng thị trường vừa trải qua một quá trình tích lũy sau đó bước vào một trend tăng. Hoặc thị trường vừa trải qua một đợt giảm điểm, hình thành một cái đáy, và bắt đầu tăng trở lại. Một con sóng đang hình thành.

Mục tiêu của chúng ta là cố gắng xác định vùng mục tiêu của cái đỉnh của con sóng tăng này. Chúng ta sẽ không xác định được ngay từ lúc con sóng mới hình thành, vì không đủ dữ kiện. Càng ít dữ kiện thì kết quả càng thiếu chính xác. Do đó chúng ta sẽ chờ đợi một vài đợt sóng nhỏ hình thành, và sau đó là một đợt sóng tăng mạnh. Chỉ khi đợt sóng tăng mạnh này xảy ra xong thì chúng ta mới có thể bắt đầu công việc xem xét chi tiết. Trước hết là quan sát và nhận xét đợt sóng tăng mạnh này. Nó phải dốc và mạnh hơn hẳn những đợt sóng nhỏ trước đó. Tùy theo khung thời gian mà ta quan sát, nó có thể là một cây nến dài hay một vài cây nến dài, dài hơn hẳn những cây nến trước đó. Nó cũng có thể chứa một cái GAP. Các bạn nhớ rằng gap biểu thị một sự tăng mạnh do sự thiếu vắng hẳn một bên mua hoặc bán trong khoảng giá đó.

Tôi lấy 1 ví dụ cụ thể, chart Daily của BMP như hình 1 bên dưới đây.


Đợt sóng mạnh này chính là trung tâm của con sóng “mẹ” chứa nó. Ta dùng cái tool Fibonacci kéo từ đỉnh đến đáy của nó như hình 2. Mục đích của ta là vẽ được mức Fibonacci 50% của nó như hình 2.


Tiếp theo ta vẽ một cái hình hộp chữ nhật từ mức Fibonacci 50% xuống đến đáy con sóng mẹ như hình 3. Vị trí và chiều rộng cái hộp không quan trọng, quan trọng là chiều cao thôi. Phải đúng bằng chiều cao từ mức Fibonacci 50% xuống đến đáy con sóng mẹ.


Sau đó ta copy paste để nhân bản cái hộp này để có thêm 1 cái hộp nữa giống hệt. Rồi ta kéo cái hộp clone này đặt lên trên đỉnh cái hộp nguyên bản ban đầu như hình 4.


Như vậy là ta đã có một cái ý niệm sơ bộ về cái vùng tiềm năng mà con sóng này có thể đạt đến. Đó chính là đỉnh của cái hộp thứ hai.


Bước 2:

Để kết quả có độ chính xác cao hơn, ta cần có thêm bước kiểm tra và điều chỉnh mức Fibonacci theo cách điều chỉnh và so khớp với các đỉnh đáy của các con sóng con khác mà tôi đã chia sẻ trong bài 3. Các bạn nào chưa biết thì tham khảo bài 3 trước nhé.

Các bạn kéo Fibonacci từ đỉnh xuống đáy cho cả hai cái hình hộp như hình 5 dưới đây.


Tôi phóng to để các bạn dễ quan sát như hình 6.


Quan sát kỹ các bạn sẽ thấy ít có sự trùng khớp. Điều đó thể hiện cái đỉnh mình vừa chọn chưa đủ chính xác. Các bạn kéo cái đỉnh của đường Fibonacci vừa vẽ lên xuống chút xíu để cho nó trùng khớp nhiều hơn như hình 7.


Cuối cùng kết quả như hình 8 dưới đây.


Thực ra thì trong ví dụ này nếu để cái điểm trên của Fibonacci ngay cái đỉnh hình hộp thì lại chính xác hơn là điều chỉnh. Đó là do cái chart này hơi đặc thù. Nhưng nói chung thì chúng ta vẫn cần và nên điều chỉnh vì trong đa số trường hợp thì điều chỉnh cho độ chính xác tốt hơn.

Như vậy là tôi đã trình bày xong phần cuối của loạt bài giới thiệu về một số thủ thuật nhỏ để đùa nghịch với cái tool Fibonacci. Hy vọng thông qua loạt bài này các bạn sẽ hiểu sâu hơn về nguyên lý hoạt động của Fibonacci và có thể ứng dụng nó vào việc hỗ trợ, kết hợp với các phương pháp phân tích khác để đạt kết quả tốt hơn.

Cám ơn các bạn đã quan tâm. Chúc các bạn sức khỏe và thành công.

Happy Trading!