Tác hại của những chuỗi thắng lớn và bài học từ đỉnh cao tới vực sâu của các huyền thoại trader

Hãy đọc chương về Kristjan Kullamägi trong cuốn Market Wizards cuối tuần này. Phần thực sự nổi bật là khi ông ấy thảo luận về sự sụt giảm tài sản sau đỉnh cao năm 2021.

"Tôi bắt đầu năm 2020 với 3,5 triệu đô la và kết thúc năm với 36 triệu đô la. Đó là một năm tăng trưởng 1000%. Sau đó, tôi đã đẩy số tiền 36 triệu đô la đó lên mức cao nhất là 105 triệu đô la, và phần cuối của đợt tăng trưởng từ 65 triệu đô la lên 105 triệu đô la chỉ diễn ra trong một tháng rưỡi. Trong một thời gian ngắn, chỉ vài ngày, tôi đã vượt mốc 100 triệu đô la. Bạn phải hiểu điều đó đã ảnh hưởng đến tâm lý của tôi như thế nào. Nó khiến tôi cảm thấy hoàn toàn tách rời khỏi thực tế. Tôi đã nghĩ, "Tôi sẽ đạt được 200 triệu đô la trong sáu tháng." Tôi hoàn toàn chắc chắn về điều đó. Tôi bắt đầu coi giao dịch như một trò chơi điện tử, và tôi cứ liên tục thắng.



Tính từ đỉnh điểm 105 triệu đô la vào tháng 11 năm 2021 đến đáy giữa năm 2022, tôi đã mất khoảng 60 triệu đô la. Khoảng một nửa số tiền lỗ đó là do sự điều chỉnh giảm vào cuối năm 2021 của các khoản lợi nhuận lớn ở đỉnh điểm tháng 11 xuống mức dừng lỗ trên các vị thế đó. Khoản lỗ điều chỉnh giảm ban đầu lớn như vậy là vì tôi đã sử dụng đòn bẩy mua vào ở thời điểm đỉnh điểm. Mức độ rủi ro mua vào của tôi là 150 triệu đô la - một con số mà tôi nhớ vì tôi nhớ mình đã khoe khoang về nó với một người bạn."

Những câu chuyện về sự bùng nổ và sụp đổ như thế này thì đã có từ rất lâu rồi. Hãy nhìn Jessie Livermore như một ví dụ kinh điển. Giá trị tài sản ròng là 0 đô la vào năm 1906 và đạt đỉnh điểm 1,6 tỷ đô la (đã điều chỉnh lạm phát theo giá trị đô la năm 2021) vào năm 1929. Chỉ 5 năm sau, ông ta sụp đổ và nợ các nhà môi giới của mình 104 triệu đô la...

Hoặc hãy nhìn Paul Tudor Jones. Ông đã thực hiện một trong những thương vụ huyền thoại nhất trong lịch sử, kiếm được khoảng 200 triệu đô la trong cuộc khủng hoảng năm 1987. Điều đó đã đưa ông trở thành huyền thoại. Huấn luyện viên tâm lý của ông, Tony Robbins, nói rằng Jones liên tục thua lỗ trong 4 năm tiếp theo sau đỉnh cao đó.

Dan Zanger đã biến 10.000 đô la thành 42 triệu đô la vào cuối những năm 90. Sau đó, vào cuối năm 2000, ông chịu mức giảm 70% khi đặt cược 200% vào 3-4 cổ phiếu cáp quang trước khi bong bóng dot-com vỡ.



Charles Harris đạt được mức tài sản 8 con số sau khi tăng tài khoản của mình hơn 4.000% từ năm 2020-2021, sau đó trải qua mức giảm -80%, chủ yếu là do đặt cược lớn vào TSLA vào năm 2021-2022.

Tôi đã thấy một vài thảo luận về câu chuyện của Kristjan từ "góc nhìn thượng đế". Nhiều người nói rằng "Tôi lẽ ra đã dừng giao dịch ở mức 100 triệu đô la" hoặc "Tôi lẽ ra chỉ cần lấy số tiền đó và bắt đầu đầu tư". Tôi muốn hỏi những người đó rằng liệu họ đã từng trải qua cảm giác hưng phấn tột độ nào trong tài khoản giao dịch của mình chưa, chứ đừng nói đến việc biến 5.000 đô la thành 100 triệu đô la? Những chuỗi thắng cực kỳ ấn tượng như trên tạo ra sự hưng phấn và tự tin thái quá. Tâm trí chuyển sự tập trung từ quá trình sang kết quả, với những quyết định dựa trên cái tôi lấn át các thông số và quy tắc rủi ro. Theo kinh nghiệm của tôi, tôi thấy gần như không thể nhận thức được điều này ở đỉnh điểm của chuỗi thắng. Nó gần giống như bạn bị mất kiểm soát và lòng tham/cái tôi hoàn toàn chi phối việc giao dịch của bạn.

Rồi giai đoạn thua lỗ bắt đầu. Cảm xúc chuyển từ hưng phấn và tham lam sang trả thù, sợ hãi và nghi ngờ. Đây là lúc mọi thứ thực sự bắt đầu vượt khỏi tầm kiểm soát. Chỉ sau khi giai đoạn thua lỗ kết thúc, bạn mới tỉnh táo trở lại và cảm xúc trở lại mức bình thường. Và rồi tất cả những gì còn lại chỉ là sự hối tiếc...

Ít người nói về những tác động mà một chuỗi thắng lớn có thể gây ra cho bạn. Nó có thể thay đổi hoàn toàn cách bạn suy nghĩ và hành động. Thường thì khả năng đạt được lợi nhuận siêu khủng cũng chính là nhược điểm lớn nhất của nó—một con dao hai lưỡi thực sự. Có thể chinh phục cả hai mặt mới là điều tối quan trọng…

Trích từ cuốn “From the Hour Between Dog and Wolf” của John Coates:

“Khi các nhà giao dịch tận hưởng một chuỗi thắng dài, họ trải nghiệm một cảm giác hưng phấn mạnh mẽ như thuốc gây nghiện. Cảm giác này, mãnh liệt như ham muốn cháy bỏng hay cơn giận dữ khiến bạn muốn đấm vào tường, rất khó kiểm soát. Bất kỳ nhà giao dịch nào cũng biết cảm giác này, và tất cả chúng ta đều sợ hậu quả của nó. Dưới ảnh hưởng của nó, chúng ta có xu hướng cảm thấy bất khả chiến bại, và thực hiện những giao dịch ngu ngốc, với quy mô lớn, đến nỗi cuối cùng chúng ta mất nhiều tiền hơn số tiền đã kiếm được trong chuỗi thắng ban đầu. Phải hiểu rằng các nhà giao dịch đang trên đà thắng lợi là những nhà giao dịch đang chịu ảnh hưởng của một loại thuốc có sức mạnh biến họ thành những người khác.”