Lừa đảo có yếu tố bệnh tâm thần trong vụ Mr Pips Phó Đức Nam

Khi ra tòa, Mr Pips than 'tiền nhiều vẫn thấy đời vô nghĩa' vì mắc bệnh tâm thần.

Căn bệnh mà Mr. Pips kể trước tòa là bệnh rối loạn cảm xúc lưỡng cực. Những hành vi của Mr. Pips, qua lời kể của các nhân chứng và qua cả những hành vi đã được biết tới từ lâu, đều thể hiện rõ ràng căn bệnh này.

Tôi sẽ phân tích trường hợp này dưới góc nhìn của một luật sư đang hành nghề ở Mỹ.

Bệnh tâm thần có rất nhiều loại bệnh khác nhau. Hiện tại, quyển "Cẩm nang chẩn đoán bệnh tâm thần" của hội y khoa Mỹ đã có tới hơn 70 loại bệnh tâm thần.

Tất nhiên là không phải bệnh nào cũng giống nhau, và không phải bệnh tâm thần nào cũng là lý do "miễn chịu trách nhiệm hình sự".

Tuy vậy, căn bệnh này không làm suy giảm hay sai lệch nhận thức, và nó không phải là lý do để Mr. Pips nên được miễn trách nhiệm hình sự.

Theo pháp luật Mỹ, chỉ những căn bệnh gây ra ảo giác khiến người bệnh nhận thức sai thực tế mới là nguyên nhân để miễn trách nhiệm hình sự.

Chẳng hạn như một người bị tâm thần phân liệt gây ảo giác âm thanh, suốt ngày nghe một giọng nói trong đầu, nói rằng ông hàng xóm có kế hoạch đầu độc người này, khiến cho người bệnh tin là có thật và giết ông hàng xóm. Chỉ có những trường hợp như vậy thì pháp luật Mỹ mới phán quyết là "không có tội do bị điên" (not guilty due to insanity).

Trong số các thủ phạm của các vụ lừa đảo lớn, có khá nhiều người bị mắc bệnh rối loạn cảm xúc lưỡng cực. Khi đang ở thời điểm hưng phấn, người bị rối loạn lưỡng cực sẽ cảm thấy tràn đầy năng lượng, hết sức tự tin, đưa ra những kế hoạch đầy táo bạo, thuyết phục được rất nhiều người nghe theo, và vì vậy họ rất thành công trong việc huy động vốn từ người khác.



Nói cách khác, căn bệnh này không khiến họ nhận thức sai lệch, mà nó giúp họ thuyết phục người khác đưa tiền cho bản thân.

Mặt khác, khi ra khỏi tình trạng hưng phấn, những người này đều ý thức rõ rằng việc cầm tiền của người khác như vậy là lừa đảo, nhưng họ đâu có trả lại tiền cho ai.

Vì vậy, căn bệnh này chưa bao giờ được đưa ra để bào chữa cho các vụ lừa đảo ở Mỹ.

Ở Mỹ, khi lời bào chữa "bị điên" thành công, thì phạm nhân sẽ được đưa vào bệnh viện tâm thần bắt buộc để chữa trị. Khi nào khỏe lại thì sẽ được... ra tòa để tiếp tục đối mặt với các cáo buộc ngày nào.

Bệnh viện tâm thần dành cho những người này thì thật sự là còn tệ hơn cả nhà tù. Ở trong tù thì còn được đi ra ngoài lao động, tập thể dục, đôi khi có lớp học để tham dự.

Ở trong bệnh viện tâm thần bắt buộc thì chẳng ai dám cho người bệnh lang thang khắp nơi, cầm dụng cụ lao động, bởi người điên dùng lấy đó làm vũ khí thì nhân viên y tế chạy không kịp.

Quan điểm của bạn thế nào?​

Luật sư bào chữa, nếu có thể, sẽ đưa ra bào chữa là nghi phạm bị điên, không ý thức được hành vi nên không có tội. Nếu thành công thì nghi phạm sẽ phải vào viện tâm thần bắt buộc, bị điều trị bắt buộc, và sau một thời gian, thường làm 10 năm, sẽ được đưa ra để thẩm định lại xem khỏe chưa.

Nếu vẫn chưa khỏe thì tiếp tục điều trị, nếu đã khỏe thì lại ra tòa.

Sáng 31/10, trong phần xét hỏi của luật sư tại tòa, Mr Pips Phó Đức Nam đã giãi bày về bản thân trong phiên bản của chính mình.

"Khi tâm trạng suy sụp, có nhiều tiền đến đâu cũng cảm thấy cuộc sống vô nghĩa. Có thời điểm đứng trên tầng cao nhìn xuống, bị cáo từng xuất hiện ý nghĩ muốn nhảy xuống", Nam nói.

Ngược lại, khi ở "pha hưng", Nam nói có thể hành động bốc đồng, "quay TikTok đến 2h sáng", như mẹ Nam kể; hoặc "vung chục tỷ mua xe, mua hàng hiệu không kiểm soát" như bạn gái anh ta khai trước toà.

Bị cáo Nam cho rằng sự hưng phấn này, đôi khi khiến hành động "bất chấp cả lương tâm, làm những việc gây ra hệ lụy cho xã hội".