Thị trường trái phiếu thách thức tuyên bố của Bộ Tài chính Mỹ

Vì sao lời đe dọa của Bessent khiến lợi suất trái phiếu tăng cao?

Trong tuần qua, thị trường trái phiếu toàn cầu tiếp tục bán tháo — và thông điệp của nó ngày càng khó bị các nhà hoạch định chính sách phớt lờ. Áp lực lạm phát đang gia tăng tại Hoa Kỳ, khu vực đồng Euro và Nhật Bản. Giá dầu Brent vẫn ở mức trên 100 đô la một thùng khi cuộc chiến với Iran leo thang và đe dọa nguồn cung năng lượng thiết yếu. Xung đột thương mại đã mở rộng, với các biện pháp mới của Mỹ chống lại Canada và các biện pháp thuế quan trả đũa của Canada.

Số liệu giá mới nhất của Mỹ càng làm gia tăng lo ngại. Lạm phát ở cả giá sản xuất và giá tiêu dùng vẫn ở mức cao, trong đó chi phí dầu diesel và các loại năng lượng khác là những yếu tố chính gây ra tình trạng này. Thuế quan sẽ tạo thêm áp lực khi các nhà nhập khẩu chuyển chi phí cao hơn sang người tiêu dùng ngay cả khi tình trạng leo thang xung đột ở Trung Đông khiến giá năng lượng vẫn ở mức cao.

Châu Âu đã hành động, với việc Ngân hàng Trung ương châu Âu tăng lãi suất tiền gửi thêm 25 điểm cơ bản lên 2,5%, lần tăng thứ hai trong năm 2026. Chi phí năng lượng tăng cao là một yếu tố cần xem xét vì khu vực này là nước nhập khẩu năng lượng ròng. Giá dầu thô và khí đốt tự nhiên tăng cao nhanh chóng ảnh hưởng đến chi phí sản xuất, vận tải và sinh hoạt của hộ gia đình.



Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) hành động vì dự báo lạm phát trung bình năm nay sẽ đạt 3%, cao hơn nhiều so với mục tiêu 2%. Và Ngân hàng Nhật Bản (BOJ) dự kiến sẽ tăng lãi suất chính sách thêm 25 điểm cơ bản vào tuần tới lên 1,25%, do đồng yên yếu và chi phí nhập khẩu tăng cao. Đồng yên yếu, chi phí nhập khẩu tăng và cú sốc dầu mỏ tái diễn khiến việc tiếp tục nới lỏng chính sách tiền tệ ngày càng khó biện minh.

Các cơ quan tiền tệ ở cả ba khu vực đều đối mặt với thực tế tương tự. Với lạm phát năng lượng gia tăng do thuế quan, việc "lờ đi" cú sốc đã trở thành một chiến lược nguy hiểm.

Thị trường trái phiếu đã phản ứng nhanh hơn các nhà hoạch định chính sách. Tại Hoa Kỳ, lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 2, 10 và 30 năm đã tăng lên mức chưa từng thấy trong nhiều năm. Trái phiếu chính phủ Đức kỳ hạn 10 năm đạt mức cao nhất trong 15 năm, trong khi lợi suất tại Vương quốc Anh và Nhật Bản đạt đỉnh điểm trong nhiều năm hoặc nhiều thập kỷ. Tất cả điều này phản ánh sự đánh giá lại toàn cầu về lạm phát, rủi ro tài chính và mức giá mà các nhà đầu tư sẵn sàng cho chính phủ vay.




Phản ứng của Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Scott Bessent là mở rộng chương trình mua lại trái phiếu dài hạn của chính phủ. Một hoạt động thường được giới hạn ở mức 2 tỷ đô la mỗi đợt đã được tăng lên 6 tỷ đô la. Trong khi Bộ Tài chính trình bày hoạt động này như một biện pháp hỗ trợ thanh khoản, thị trường đương nhiên coi đó là một nỗ lực nhằm kiềm chế chi phí vay dài hạn.

Phương án đó không hiệu quả. Lợi suất trái phiếu tăng sau động thái của Bộ Tài chính. Các nhà đầu tư cho rằng việc mua lại một lượng nhỏ trái phiếu cũ trong khi phát hành một lượng lớn nợ mới sẽ thay đổi cơ cấu kỳ hạn của nợ nhưng không làm biến mất gánh nặng tài chính. Thâm hụt ngân sách liên bang vẫn ở mức gần 2 nghìn tỷ đô la mỗi năm, và chiến dịch áp thuế đang mở rộng.

Điều đó dẫn đến vai trò của Cục Dự trữ Liên bang (Fed). Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) sẽ họp vào ngày 15 và 16 tháng 9, với thị trường dự đoán mức tăng 25 điểm cơ bản. Tuy nhiên, lý do để tăng 50 điểm cơ bản ngày càng mạnh mẽ hơn khi lạm phát vượt mục tiêu, giá dầu tăng vọt và thuế quan đe dọa một vòng tăng chi phí mới. Mức tăng 0,25 điểm phần trăm có nguy cơ bị coi là sự thừa nhận vấn đề hơn là quyết tâm giải quyết nó. Mặc dù mức tăng 50 điểm cơ bản có thể làm tăng lãi suất ngắn hạn ngay lập tức, nhưng nó có khả năng làm giảm lợi suất dài hạn bằng cách giảm kỳ vọng lạm phát.

Thông điệp từ tuần này không thể rõ ràng hơn. Thị trường trái phiếu không thể bị lừa gạt, mua chuộc hay gây sức ép. Nếu Washington muốn giảm lợi suất trái phiếu dài hạn, họ phải giảm lạm phát và thâm hụt ngân sách.

Mọi thứ khác chỉ là trò diễn — và thị trường đã rời khỏi cuộc chơi rồi.